Łowicz na dwa kwietniowe dni stał się miejscem, w którym przeszłość spotkała się z teraźniejszością w najbardziej praktycznym wymiarze. W dniach 19–20 kwietnia do miasta przyjechali społeczni opiekunowie zabytków, przedstawiciele organizacji pozarządowych i pasjonaci historii – wszyscy ci, dla których dziedzictwo kulturowe nie jest jedynie pojęciem, lecz realnym obszarem działania. Wydarzenie, patronatem honorowym, objęła Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.
Dwudniowe spotkanie, zorganizowane w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków w województwie łódzkim, pokazało, że troska o przeszłość nie ogranicza się do deklaracji. Łowicz, ze swoją charakterystyczną architekturą, bogatą tradycją i aktywną społecznością, stał się naturalną sceną dla rozmów o tym, jak skutecznie chronić to, co najcenniejsze.
Program wydarzenia konsekwentnie łączył refleksję z działaniem. Obok warsztatów twórczości ludowej i spotkań z lokalnymi twórczyniami znalazło się miejsce na zwiedzanie obiektów zwykle niedostępnych dla odwiedzających. Uczestnicy zajrzeli m.in. do klasztoru bernardynów oraz na ruiny zamku, gdzie teoria ochrony zabytków zyskała bardzo konkretny wymiar – omawiano rozwiązania, które można wdrażać w praktyce.
Drugi dzień przyniósł jeszcze więcej dynamiki. Oprócz części konferencyjnej i pokazów praktycznych, uczestnicy mogli obserwować działania, które w realnych warunkach decydują o bezpieczeństwie zabytków. Rano przeprowadzono ewakuację budynku Urzędu Miejskiego w Łowiczu – ćwiczenie z udziałem 45 strażaków z 10 jednostek, w tym JRG Łowicz, OSP Łowicz, OSP Rogóźno, OSP Pilaszków, OSP Boczki Chełmońskie i OSP Łyszkowice.
W akcji wykorzystano również dwa wysięgniki z koszami ratowniczymi, co pozwoliło przećwiczyć scenariusze działań w trudnych warunkach. Całość dopełniły elementy kultury żywej, koncert zespołu ludowego „Koderki” oraz opowieści o tradycjach Księstwa Łowickiego.
Takie spotkania mają znaczenie wykraczające poza samą wymianę doświadczeń. Budują świadomość, że zabytki nie są jedynie reliktami przeszłości, lecz żywą częścią naszej tożsamości - świadectwem historii, pracy i kultury kolejnych pokoleń. Ich ochrona to nie tylko zadanie instytucji, ale wspólna odpowiedzialność. Brak troski prowadzi bowiem nie tylko do naturalnej degradacji, lecz także do dewastacji i bezpowrotnej utraty wartości, których nie da się odtworzyć. Edukacja, praktyczne szkolenia i integracja środowisk zaangażowanych w ochronę dziedzictwa pozwalają skuteczniej reagować na zagrożenia i zapobiegać zniszczeniom.
Szerszy kontekst tych działań wykracza jednak poza samo wydarzenie. Województwo łódzkie należy do regionów wyjątkowo bogatych w zabytki – od historycznych układów miejskich i pałaców, przez obiekty sakralne, aż po dziedzictwo przemysłowe, które stanowi świadectwo jego dynamicznej przeszłości. Ta różnorodność oznacza nie tylko potencjał, ale i odpowiedzialność. W jej realizację aktywnie włącza się Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, który systematycznie wspiera prace konserwatorskie. W tym roku na renowację przeznaczono 16 milionów złotych, a dotacje trafiły do 122 obiektów w całym regionie. To inwestycja nie tylko w materię zabytków, lecz także w ich przyszłość jako miejsc ważnych dla lokalnych społeczności i kultury.
bg.
zdjęcia: Artur Kostkowski
Kupujesz bilet na pociąg? Skorzystaj z nowych biletomatów Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. W regionie stanęło sześć nowoczesnych urządzeń, dzięki którym pasażerowie mogą zapłacić za przejazd o każdej porze dnia i nocy.
Nowe biletomaty podróżni znajdą na stacjach Łódź Fabryczna, Łódź Żabieniec, Łódź Widzew, Zduńska Wola, Sieradz i Koluszki. Zastąpiły poprzednie urządzenia, wycofane przez producenta. To duże ułatwienie dla pasażerów – automaty są całodobowe i umożliwiają zakup biletu jeszcze przed wejściem do pociągu również na tych stacjach, na których nie ma kas ŁKA lub są otwarte krócej. Biletomaty zapewnią też sprawniejszą obsługę na stacjach. Łódzka Kolej Aglomeracyjna w ten sposób wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pasażerów.
Zakup biletu w automacie jest prosty i zajmuje tylko chwilę. Wystarczy wybrać cel podróży i odpowiednie ulgi. Urządzenia przyjmują płatności bezgotówkowe, a ich intuicyjnych interfejs zapewnia szybką i wygodną obsługę.
Szczegółowy rozkład jazdy pociągów Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej znaleźć można na stronie lka.lodzkie.pl.
Polska Nagroda Kultury Niematerialnej „Siła Tradycji” to wyjątkowe wyróżnienie dla osób, instytucji oraz społeczności, które angażują się w ochronę, przekazywanie i promocję niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce. Kto w tym roku zostanie strażnikiem tradycji? Konkurs ruszył.
Nagroda „Siła Tradycji” to inicjatywa środowiska depozytariuszy oraz ekspertów zajmujących się ochroną dziedzictwa. Jest wyrazem uznania dla organizacji, społeczności lokalnych, samorządów, instytucji kultury oraz tych, którzy dbają o zachowanie i propagowanie kultury niematerialnej. Organizatorami konkursu są Stowarzyszenie LOT „Szlak Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w Polsce” oraz Centrum „Spycimierskie Boże Ciało”.
Badania, edukacja i promocja
W tegorocznej edycji nagrody zostaną przyznane w trzech kategoriach: ochrona – za działania dokumentacyjne, badawcze oraz systemowe wsparcie dziedzictwa, przekaz – za inicjatywy edukacyjne i międzypokoleniowe, oraz promocja – za popularyzację tradycji poprzez wydarzenia, kampanie czy rozwój turystyki kulturowej. Adresatami konkursu są samorządu, instytucje kultury, organizacje pozarządowe i osoby prywatne, którym zależy pielęgnowania umiejętności, obrzędów czy rzemiosł budujących tożsamość lokalną.
Czas na zgłoszenia mija 7 maja 2026 r. o godz. 16. Aby wziąć udział w konkursie, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy i przesłać go (w wersji podpisanej oraz edytowalnej) wraz z dokumentacją zdjęciową na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Laureatów wyłoni Kapituła Konkursu pod przewodnictwem prof. Bogdana Włodarczyka z Uniwersytetu Łódzkiego. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 28 maja podczas V ogólnopolskiej konferencji „Dziedzictwo kulturowe: szanse i wyzwania dla samorządów” w Spycimierzu.
Tożsamość i poczucie wspólnoty
Niematerialne dziedzictwo kulturowe odgrywa istotną rolę w kształtowaniu tożsamości narodowej i lokalnej. Laureatem nagrody w 2025 roku w kategorii „Przekaz” był Zespół Szkół i Placówek Oświatowych Województwa Łódzkiego w Łowiczu. Jury doceniło działania szkoły w zakresie edukacji i międzypokoleniowego przekazywanie tradycji plecionkarskich. Pod koniec 2025 roku polskie tradycje plecionkarskie zostały wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, a łowicka szkoła i jej uczniowie oraz absolwenci na kierunku plecionkarz-koszykarz mają w tym duży udział. W styczniu tego roku ten kierunek kształcenia został jako pierwszy w historii województwa wyróżniony tytułem Marki Regionalnej „Najlepsze z Łódzkiego”.
Szczegółowe informacje o konkursie, regulamin oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie:
https://szlakpolskichtradycji.pl/
kw/zdjęcia - mat. organizatora konkursu
W środę, 22 kwietnia w Teatrze Jaracza w Łodzi zainagurowany zostanie Piekłostański Dyskusyjny Klub Książki.
Piekłostański, bo spotkania miłośników literatury będą organizowane w Piekłostanie, czyli klubokawiarni Teatru Jaracza. Pierwsze - w najbliższą środę, zostanie poświęcone książce Mikołaja Grynberga „Rok w którym nie umarłem". Spotkanie poprowadzi Katarzyna Zagórska.
- Naszym celem jest spotkanie w przyjaznej atmosferze, aby porozmawiać o literaturze - mówi Maciej Stańczyk, właściciel kawiarni Piekłostan. - Na początku uczestnicy będą mieć okazję do przedstawienia się i opowiedzenia o tym, co ostatnio ciekawego przeczytali i co mogą polecić. Później osoba prowadząca spotkanie opowie krótko o kontekście powstania omawianego dzieła i biografii autora lub autorki. Stawiamy na swobodną rozmowę.
„Rok, w którym nie umarłem” to osobista książka Mikołaja Grynberga, pisarza i fotografa, będąca zapisem doświadczeń po zawale serca w marcu 2024 roku. Autor z humorem i refleksją opisuje walkę o życie, szpitalną codzienność oraz wspomnienia, tworząc hołd dla życia i powrotu do zdrowia. Mikołaj Grynberg, z wykształcenia psycholog, jest wziętym fotografem i popularnym pisarzem. Jego zdjęcia były prezentowane niemal na całym świecie. Autor albumów „Dużo kobiet” i „Auschwitz – co ja tu robię?”. Wydał trzy zbiory rozmów: „Ocaleni z XX wieku”, „Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne” i „Księga wyjścia”, oraz dwa tomy prozy „Rejwach” i „Poufne”. Od lat zajmuje się problematyką i historią polskich Żydów. Był nominowany za całokształt twórczości do Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima, finalista Nagrody Literackiej Nike (2018 rok). Jego „Rejwach” zdobył tytuł Warszawskiej Premiery Literackiej przyznawany przez Klub Księgarza.
Jak zapowiadają w Piekłostanie, spotkania Dyskusyjnego Klubu Książki będą organizowane cyklicznie - raz w miesiącu, najpewniej w środy. Lektury będą wybierane za pomocą głosowania na grupie facebookowej.
Środa, 22 kwietnia
Teatr im,. Stefana Jaracza w Łodzi ul. Jaracza 27
Godz. 17.30
Wstęp wolny
aa/fot. Tomasz Grala
