Spotkania z ekspertami, dużo teorii i jeszcze więcej praktyki – mieszkańcy Łódzkiego będą uczyć się o ochronie powietrza i wpływie hałasu na ich codzienne życie. Zarząd Województwa wybrał organizacje, które zrealizują projekt. Do podziału było ćwierć miliona złotych.
Cel jest prosty – realna zmiana nawyków mieszkańców regionu. To inwestycja w czyste środowisko, która zaprocentuje w przyszłości. Uczestnicy warsztatów dowiedzą się, jakie są główne źródła zanieczyszczeń powietrza i emisji hałasu, jak wpływają na organizm człowieka i jakie konsekwencje zdrowotne mogą przynosić w dłuższej perspektywie. Spotkania mają uświadamiać, że indywidualne decyzje – dotyczące ogrzewania domu, wyboru środka transportu czy codziennych zwyczajów – mają realny wpływ na stan środowiska.
Efektem ma być zmiana postaw – większa gotowość do podejmowania proekologicznych działań czy świadome ograniczanie emisji zanieczyszczeń i hałasu. Każdy uczestnik warsztatów otrzyma też w prezencie roślinę oczyszczającą powietrze, na przykład bluszcz, paproć, skrzydłokwiat czy zamiokulkas.
W wydarzeniach weźmie udział co najmniej 90 osób z kilku powiatów. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego przeznaczył na to zadanie 250 000 złotych, a kwota dofinansowania jednej oferty wynosiła 50 000 złotych. Projekt realizować będzie sześć organizacji.
Będą murale, festiwale, warsztaty artystyczne, spektakle i teledyski. Zarząd Województwa Łódzkiego rozstrzygnął konkurs dotyczący grantów marszałka na promocję Łódzkiego związaną z realizacją działań o charakterze twórczym i artystycznym.
O tym, jaką popularnością cieszył się ten konkurs, świadczą liczby. Wpłynęło 147 wniosków. Ostatecznie wybranych zostało 19 twórczych pomysłów, które najtrafniej wpisały się w promocję naszego województwa oraz spełniły zapisy regulaminu.
W tym roku Urząd Marszałkowski WŁ przeznaczył na ten konkurs grantowy 250 tys. zł. Można było się ubiegać nawet o 25 tys. zł wsparcia. Wybrane do realizacji projekty muszą zostać zrealizowane do 30 listopada 2026 roku.
To już druga edycja konkursu. W zeszłym roku jego pilotażowa odsłona spotkała się z równie ogromnym zainteresowaniem twórczych mieszkańców regionu. Wpłynęło ponad 120 różnorodnych pomysłów, a Zarząd WŁ przyznał w dwóch turach 24 granty. Wśród zrealizowanych projektów są między innymi piękny mural „Dziewczyna w chuście” w Piotrkowie Trybunalskim, książka dla dzieci „Nowe legendy i dawne tajemnice Ziemi Łódzkiej”, czy przystanek poświęcony filmowi „Miś” Stanisława Barei w Chojnem pod Sieradzem, gdzie powstała kukła misia wykorzystana w kultowej komedii. Dzięki grantom mieszkańcy mogli też wziąć udział w festiwalu sztuki średniowiecznej promującym dziedzictwo cystersów w Piotrkowie, czy warsztatach tworzenia biżuterii z metalu i szkła, nawiązujących do historii hut w Jasieniu oraz Radomsku.
Lista zwycięzców i projekty, które otrzymały wsparcie:
Związek Kół Gospodyń Wiejskich Ziemi Opoczyńskiej - „Opoczyńska kobieta wczoraj i dziś - widowisko obrzędowe ukazujące przemiany życia kobiet w regionie opoczyńskim oraz ich rolę w zachowaniu i przekazywaniu dziedzictwa kulturowego województwa – 18 tys. zł.
Bożena Dulnikiewicz – „Haft i wycinanka opoczyńska” - cykl warsztatów i pokazów rękodzielniczych oraz prezentacje podczas wydarzeń na terenie województwa łódzkiego m.in. jarmarków i festynów - 13 tys. zł.
Biblioteka Publiczna im. Stefana Janasa w Opocznie – „Kompozycja upamiętniająca patrona biblioteki - Stefana Janasa” – zaprojektowanie, wykonanie i montaż płaskorzeźby w Cichej Czytelni biblioteki, oraz mozaiki ceramicznej na ogrodzeniu biblioteki - 15 tys. zł.
Ochotnicza Straż Pożarna w Luboczy (pow. tomaszowski) - „Łódzkie oczami dziecka” – mural na elewacji szkoły, który poprzedzą warsztatów z uczniami, rodzicami, nauczycielami oraz mieszkańcami Gminy Rzeczyca przez gruntowanie ściany, aż po finalne malowanie muralu z użyciem technik artystycznych - 15 tys. zł.
Miejski Dom Kultury w Przedborzu (pow. radomszczański) – „Maria Konopnicka: życie, które stało się opowieścią” - spotkanie autorskie z Magdaleną Grzebałkowską, autorką najnowszej biografii Marii Konopnickiej - 8 tys. zł
Gminna Biblioteka Publiczna w Kobielach Wielkich (pow. radomszczański) - „Reymontowskie dziedzictwo Województwa Łódzkiego" - mural na jednej ze ścian budynku biblioteki przedstawiający krajobraz wiejski, charakterystyczny dla regionu łódzkiego, wybranych bohaterów powieści „Chłopi" lub postać Władysława Stanisława Reymonta - 18 tys. zł.
Stowarzyszenie Albi Artheamus (pow. rawski) – „Spektakl muzyczno-teatralny Miasteczko B” - przedstawienie na podstawie wspomnień Żydówki ukrywającej się podczas wojny we wsi w okolicach Białej Rawskiej zawartych w książce „Pamiętnik Marii Koper" Henryka Gryndberga - 11,5 tys. zł.
Koło Gospodyń Wiejskich w Kosowie (pow. piotrkowski) – „Biesiada na ludowo - edycja PRL” - wydarzenie, którego celem jest międzypokoleniowa integracja oraz promocja folkloru - 7,5 tys. zł
Biesaga Art Katarzyna Biesaga (pow. piotrkowski) - projekt muzyczny podsumowujący 10 lat działalności zespołu Oreada obejmujący produkcję wydawnictwa winylowego, realizację teledysku oraz koncert zespołu z gościnnym udziałem lokalnych artystów - 10 tys. zł.
Stowarzyszenie Twórcza Inicjatywa Kulturalno-Oświatowa W Rękoraju (pow. piotrkowski) – „Akademia regionalnych odkrywców tiko” – festyn na terenie Szkoły Podstawowej w Rękoraju z udziałem twórców i rzemieślników, podczas którego regionalista Andrzej Nitek opowie historię naszego regionu, wystawa obrazów, rzeźb oraz występ lokalnych kapel - 7.5 tys. zł.
Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Miasta i gminy Działoszyn (pow. pajęczański) - „Muzyczna przygoda czyli rozśpiewaj się w Łódzkiem” - stworzenie piosenki wraz z teledyskiem, która będzie promować unikalne walory województwa - 23 tys. zł.
Atelier Marzena Hettich-Uryszek (pow. wieluński) - artystyczne opracowanie i fotograficzne udokumentowanie rejonów etnograficznych województwa łódzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem ich obecności we współczesnym kontekście. Warsztaty fotograficzne i etnograficzne, sesje fotograficzne w różnych częściach województwa - 15 tys. zł.
Daniel Pielucha – „Nadwarciańska Kraina - wystawa malarstwa Daniela Pieluchy” - wystawa prac artysty malarza promujących walory krajoznawczo- przyrodnicze Załęczańskiego Parku Krajobrazowego i jego okolic - 15 tys. zł.
Centrum Kultury i Sztuki w Skierniewicach – konkurs na projekt muralu. „Dziedzictwo Strakacza: ekomural na 570-lecie Skierniewic” na zewnętrznej elewacji placówki upamiętniającego Władysława Marcelego Strakacza, społecznika i przemysłowca, właściciela jednego z największych browarów w regionie - 15 tys. zł.
Łódzkie Towarzystwo Fotograficzne - „Drewniane dziedzictwo. 15 historii z województwa łódzkiego” – cykl fotograficzno-dokumentalny poświęcony15 wybranym obiektom drewnianej architektury województwa łódzkiego. Zebrane materiały zostaną opracowane w formie: albumu cyfrowego udostępnionego bezpłatnie online, strony internetowej projektu oraz mobilnej wystawy fotograficznej - 12,5 tys. zł.
Fundacja Piotrkowska 17 (Łódź) – „NoStrez”- stworzenie i wykonanie autorskiej piosenki „Piotrkowska nocą" wraz z teledyskiem - 10 tys. zł.
Gminny Ośrodek Kultury w Gidlach (pow. radomszczański) - „Festiwal Kultury Ziemi Gidelskiej” - wydarzenie plenerowe, którego głównym elementem będzie siedemnastowieczny jarmark historyczny odtwarzający życie codzienne mieszkańców Gidel - 11 tys. zł.
Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola - „Mur, który pamięta - artystyczna opowieść o kpt. Jachowiczu” – mural w przestrzeni miejskiej Zduńskiej Woli. poświęcony postaci kpt. Władysława Jachowicza ps. „Konar", którego biografia łączy historię lokalną i ogólnopolską - 12,5 tys. zł.
Fundacja „Twórczy Aktywni” (pow. zgierski) – I Ogólnopolski Festiwal Śpiewu Naturalnego „Głos Ziemi Łódzkiej” - konkurs i warsztaty w Zgierzu poświęcone technice śpiewu naturalnego (białego) - 12,5 tys. zł.
aa
Województwo Łódzkie konsekwentnie rozwija działania, których celem jest nie tylko promocja regionu, ale przede wszystkim budowanie jego tożsamości i zachęcanie mieszkańców oraz turystów do aktywnego odkrywania lokalnych atrakcji. Jednym z kluczowych narzędzi w tym obszarze jest program „Odkrywaj Łódzkie 2026”, w ramach którego ogłoszono pierwszy otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu turystyki i krajoznawstwa.
Konkurs został uruchomiony uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 12 stycznia 2026 roku i skierowany był do organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów działających na rzecz dobra publicznego. Jego ideą było wsparcie inicjatyw, które w nowoczesny, angażujący i przystępny sposób pokazują bogactwo turystyczne regionu; zarówno jego przyrodę, jak i dziedzictwo kulturowe czy lokalne tradycje.
W praktyce projekty zgłaszane w konkursie obejmują bardzo szerokie działania. To między innymi: tworzenie filmów promocyjnych i wirtualnych spacerów, wydawanie publikacji turystycznych, organizacja rajdów rowerowych, pieszych, konnych czy spływów kajakowych, a także warsztaty, szkolenia i konferencje rozwijające wiedzę oraz kompetencje w obszarze turystyki. Ważnym elementem są również działania infrastrukturalne, takie jak wytyczanie
i znakowanie szlaków turystycznych, które realnie wpływają na dostępność regionu dla odwiedzających.
Zainteresowanie konkursem okazało się bardzo duże. Wpłynęło 88 ofert, co pokazuje, że lokalne organizacje i społeczności aktywnie włączają się w budowanie oferty turystycznej województwa. Po ocenie formalnej i merytorycznej dofinansowanie otrzymało 36 projektów. Maksymalna kwota dotacji to 20 tys. zł.
Realizacja wybranych projektów potrwa do 31 grudnia 2026 roku. Ten czas pozwoli na pełne wdrożenie zaplanowanych działań i ich dotarcie do mieszkańców oraz turystów przez cały sezon turystyczny i końcówkę roku. Dzięki temu efekty konkursu będą widoczne zarówno w przestrzeni lokalnej, jak i wizerunkowej regionu.
„Odkrywaj Łódzkie” to coś więcej niż program dotacyjny. To realna inwestycja w sposób, w jaki postrzegamy własny region, jego historię, przyrodę i potencjał. Dzięki wspieranym inicjatywom Łódzkie staje się miejscem coraz bardziej otwartym, aktywnym i atrakcyjnym. To także okazja do tego, by mieszkańcy spojrzeli na swoje otoczenie z nowej perspektywy i odkryli je na nowo, często tuż obok własnego domu.
al. foto: UMWŁ
To druga odsłona projektu Łódzkie dla młodych, w którym Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego wspiera publiczne uczelnie w regionie.
- Ogromnie się cieszę, że już drugi rok z rzędu, decyzją zarządu województwa łódzkiego, przeznaczamy pięć milionów złotych z budżetu województwa na program Łódzkie dla młodych. To środki dedykowane ośmiu uczelniom publicznym działającym w regionie - mówi Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.
Z puli 5 milionów złotych 2 mln mogą zostać wydane na działania inwestycyjne mające na celu podniesienie jakości i warunków kształcenia. 3 mln zł to kwota na działania promujące studiowanie w województwie łódzkim.

- To dla nas bardzo ważne, aby maturzyści chętniej wybierali nasze szkoły wyższe niż te w innych częściach Polski. Dlatego dziękuję uczelniom, które w tamtym roku zorganizowały dzięki tym środkom mnóstwo akcji zachęcających uczniów szkół średnich do studiowania u nas. Mam nadzieję, że te działania będą przynosić efekt, że studentów będzie coraz więcej - dodaje marszałek Joanna Skrzydlewska.
O skuteczności pierwszej odsłony programu świadczą liczby. W działaniach promujących studiowanie w Łódzkiem wzięło udział w sumie około 18 tysięcy uczniów szkół średnich. Wśród najciekawszych inicjatyw była m.in. seria dwudniowych wycieczek przygotowana przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi dla maturzystów z ośmiu miast naszego regionu, ale również z województwa mazowieckiego i wielkopolskiego. W programie było zwiedzanie Łodzi z przewodnikiem oraz wciągające zajęcia na uczelni, m.in. oglądanie laboratoriów, pokazy i warsztaty, w tym odbieranie porodu na fantomach, oględziny miejsca zbrodni, zakładania kaniuli dożylnej.
- Poprzednia edycja programu była dla nas niezwykle udana. Jesteśmy bardzo wdzięczni Urzędowi Marszałkowskiemu za te środki. Uważam, że bardzo dobrze je wykorzystaliśmy - mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Piekarski, rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. - Pokazaliśmy maturzystom, jak wyglądają studia na naszych kierunkach: lekarskim, pielęgniarskim, ratownictwie i fizjoterapii. Osoby zainteresowane pracą naukową, miały możliwość uczestniczenia w zajęciach laboratoryjnych. Odzew był bardzo dobry.

Projekt Uniwersytetu Medycznego został zakończony ankietą dla uczestników. 77 i pół procenta ankietowanych licealistów uznało, że był ciekawszy niż oczekiwali. Prawie 60 procent uczniów nie rozważało studiowania na Uniwersytecie Medycznym, ale udział w zajęciach i warsztatach spowodował, że zaplanowali próbę dostania się na studia medyczne w łódzkiej uczelni. Ponad 30 procent uczestników stwierdziło, że planowali studia medyczne, a projekt utwierdził ich w przekonaniu, że to dobry pomysł na studia i życie.
Uniwersytet Medyczny przygotował też cykl podcastów „Kierunek nauka” popularyzujących studiowanie na uczelni. To seria rozmów z młodymi naukowcami, lekarzami, badaczami i studentami, którzy dzielą się swoją drogą do nauki. Serię podcastów, zatytułowaną „Nauka inspiruje”, nagrał także Uniwersytet Łódzki. Spory oddźwięk miała również skierowana do młodzieży akcja bilboardowa uczelni „Zostań w Łodzi”, szeroko obecna w przestrzeni miejskiej. Politechnika Łódzka zorganizowała między innymi Dni Otwarte, zabierając uczestników w kosmiczną podróż po świecie nauki, technologii i pasji. Była to specjalna, dwudniowa edycja wydarzenia. Akademia Sztuk Pięknych przeznaczyła wsparcie na organizację unikatowego w skali kraju wydarzenia promującego uczelnię jako trampolinę dla młodych projektantów mody, czyli Łódź Young Fashion. Akademia Muzyczna w Łodzi przeznaczyła dotację między innymi na bezpłatne warsztaty mistrzowskie dla studentów, ale także dla uczniów szkół muzycznych z naszego regionu. Poprowadzili je wybitni instrumentaliści światowej sławy. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego wsparł także szkoły doktorskie prowadzone przez sześć uczelni publicznych z Łodzi oraz projekty szkół wyższych z Piotrkowa Trybunalskiego i Skierniewic. Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego w Skierniewicach otrzymała wsparcie na zakup śmigłowca, który posłuży studentom podczas zajęć, oraz na organizację Festiwalu Nauki. Akademia Piotrkowska na projekt Akademia Wspólnego Działania.
Wnioski w tegorocznym naborze można składać do 18 maja.
- Mam nadzieję, że wspólnie z uczelniami zrealizujemy jeszcze wiele projektów, które pomogą nam zatrzymać młodych, ambitnych, zdolnych ludzi w naszym regionie. Bo to szansa na to, aby później tu pracowali, zakładali rodziny i żyli szczęśliwie przez długie lata - dodaje marszałek Joanna Skrzydlewska.
aa/fot. mt