Informujemy, że Uchwałą nr XXVI/321/2026 z dnia 21 kwietnia 2026 r. Sejmik Województwa Łódzkiego udzielił z budżetu Województwa Łódzkiego pomocy finansowej jednostkom samorządu terytorialnego województwa łódzkiego w formie dotacji celowej, w ramach zadania pn. „Infrastruktura Turystyczna w Łódzkiem 2026”.
W załączniku znajduje się wykaz jednostek samorządu terytorialnego, którym przyznano dotacje.
Serdecznie gratulujemy wszystkim beneficjentom!
Trwa nabór wniosków o przyznanie pomocy finansowej jednostkom samorządu terytorialnego województwa łódzkiego w formie dotacji celowej w ramach zadania pn. „Infrastruktura Turystyczna w Łódzkiem 2026”.
Nabór wniosków trwa do dnia 12 lutego 2026 roku.
W ramach pomocy finansowej jednostki samorządu terytorialnego województwa łódzkiego będą mogły realizować zadania inwestycyjne służące rozwojowi turystyki rowerowej i wodnej.
Wnioski należy składać w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego w Biurze Podawczym lub wysłać pocztą na adres: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, Departament Sportu i Turystyki, al. Piłsudskiego 8, 90-051 Łódź lub złożyć na adres doręczeń elektronicznych:
AE:PL-70836-65824-DUHRJ-28. O terminie złożenia wniosku decyduje data wpływu do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego (niezależnie od daty stempla pocztowego).
Maksymalna kwota dotacji, o jaką mogą się ubiegać jednostki samorządu terytorialnego, wynosi 100.000,00 zł.
Dofinansowanie przez Województwo Łódzkie do 80% całkowitych kosztów zadania.
Szczegóły naboru znajdują się w Regulaminie naboru wniosków, który znajduje się w załączniku.
Wnioski należy składać na formularzu, który znajduje się w załączniku.
Województwo Łódzkie słynie z bogatej historii związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego, co ukształtowało jego tożsamość. Dziś to unikatowy potencjał turystyczny, mądrze zarządzany i otwierający wrota przeszłości przed odwiedzającymi. Jesteśmy jednym z najważniejszych ośrodków turystyki poprzemysłowej w Polsce.
Łódzkie poprzemysłowe to fascynująca podróż w czasie, gdzie surowa, XIX-wieczna czerwień fabrycznych cegieł spotyka się z nowoczesnym designem, sztuką i rozrywką. Sama stolica województwa - Łódź, niegdyś zwana "polskim Manchesterem", przeszła niezwykłą metamorfozę, zmieniając zdegradowane tereny fabryczne w tętniące życiem centra kulturalne, luksusowe lofty, hotele i biura. Ślady rewolucji przemysłowej znajdziemy w wielu zakątkach regionu – na ich podstawie tworzą się tematyczne szlaki turystyczne lub pojedyncze atrakcje udostępniane turystom.
Czerpiąc z tradycji oraz historii, kształtujemy turystykę poprzemysłową w zgodzie ze zrównoważonym rozwojem województwa.
W odkrywaniu tych przemysłowych perełek pomoże nowo powstały szlak pn. „Industrialne Łódzkie”. Celem inicjatywy jest ingerencja wszystkich obiektów dziedzictwa poprzemysłowego regionu łódzkiego, a partnerami wspierającymi to przedsięwzięcie są Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Łódzkiego, Łódzka Kolej Aglomeracyjna oraz Łódzka Organizacja Turystyczna. Częścią szlaku może stać się każdy zabytek związany m.in. z: kolejnictwem, włókiennictwem, militariami, czy też komunikacją i łącznością.
Kolej Wąskotorowa Rogów - Rawa - Biała
Linia kolejowa łącząca Rogów z Rawą Mazowiecką i Białą Rawską działa już od 110 lat. Istnieje od 1915 r. i jest ostatnią czynną koleją wąskotorową w województwie łódzkim.
Przez ten czas na stałe wpisała się w krajobraz kulturowy regionu, stanowiąc dziś jego rozpoznawalny i nieodłączny element. Dziś zabytkowa kolej służy głównie turystom, którzy chcą poznać piękno krainy Kolei Rogowskiej. Przez cały rok regularnie uruchomiane są historyczne pociągi.
Najstarsza zachowana parowozownia w Polsce, prezentująca na terenie historycznego obiektu wiele ciekawych lokomotyw, wagonów i pojazdów specjalnych.
Parowozownia została zbudowana w latach 1845-1847 i przez długi czas była jednym z najważniejszych ośrodków naprawy i konserwacji parowozów w kraju. Od 1991 roku parowozownia już nie pełni swojej pierwotnej funkcji, ale Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei ocaliło to miejsce i obecnie jest to muzeum na świeżym powietrzu, czyli skansen, w którym można zobaczyć eksponaty związane z historią kolei w Polsce.
Skansen Lokomotyw i Urządzeń Technicznych w Zduńskiej Woli
Początki parowozowni w Karsznicach sięgają roku 1925, kiedy podjęto decyzje o budowie linii kolejowej Śląsk – Gdańsk, która miała przyśpieszyć transport węgla do portu i jego dalszy eksport (była to magistrala węglowa, zwana również Węglówką). Ta niezwykle ważna linia miała przebiegać przez Karsznice, co skutkowało wybudowaniem w tym miejscu stacji kolejowej, na której pierwszy pociąg zatrzymał się już w 1930 roku. Początkowo znajdowała się tutaj tylko stacja kolejowa, ale z czasem zbudowano parowozownię (oddaną do użytku w 1933 roku) i osiedle pracownicze z całym zapleczem socjalnym. Na terenie osiedla mogło zamieszkiwać nawet 1300 pracowników plus ich rodziny.
Pomysł na budowę skansenu w Karsznicach zrodził się w latach 80-tych, w głowach pasjonatów i dawnych pracowników, którzy chcieli uchronić obiekt i maszyny przed niszczeniem. Inicjatywa zakończyła się sukcesem i w 1993 roku otworzono go oficjalnie. Obecnie, jest to filia Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola.
Zajezdnia Muzealna Brus w Łodzi
Najstarsza zachowana i czynna łódzka zajezdnia tramwajowa, obsługująca zabytkowym taborem tramwajowym i autobusowym Łódzkie Linie Turystyczne.
Browar Staropolski w Zduńskiej Woli
Na terenie jurydyki właścicieli miasta, rodziny Złotnickich, w XIX w. działał zakład piwowarski. W 1892 r. po odkupieniu jurydyki, browar w tym miejscu uruchomił Izrael Tykociner. Najbardziej znanym właścicielem był jednak Zenon Anstadt, który przejął browar w 1902 r., a rodzina Anstadtów zarządzała nim do I wojny światowej (ojciec Zenona Anstadta, Karol Gottlob, od 1867 r. prowadził browar w Łodzi – dzisiejsze Browary Łódzkie).
Browar do dziś szczyci się produkcją piwa w sposób tradycyjny, tzw. metodą fermentacji otwartej, gdzie cały proces fermentacji zachodzi z dostępem do powietrza. W browarze zachowała się część zabudowy pochodzącej z czasów budowy browaru - jest to dawna słodownia oraz zabytkowy komin. Przy browarze działa sklep firmowy oraz restauracja.
Browar Piotrków oraz Szlak Piwowarski w Piotrkowie Trybunalskim
Browar Piotrków, działający pod szyldem Trybunał, to regionalny browar z siedzibą przy ul. Browarnej 5 w Piotrkowie Trybunalskim, zarządzany przez firmę DRINK ID. Historia firmy sięga roku 1927, kiedy rozpoczęła działalność jako zakład produkujący wody gazowane i lemoniady, a dziś – jako nowoczesny zakład browarniczy – warzy piwa, cydry i napoje bezalkoholowe, pełniąc także funkcję rozlewni kontraktowej. Produkcja marki Trybunał opiera się na tradycyjnym podejściu: czysta woda z głębin, wysokiej jakości słody, chmiele i drożdże, bez konserwantów i ulepszaczy – to czyni piwa cenionymi na rynku. Piwo zdobywa nagrody (np. Trybunał Pils zdobył złoty medal na Frankfurt International Trophy 2025) i pozostaje „ulubione w regionie”.
Szlak Piwowarski w Piotrkowie Trybunalskim to wyjątkowa trasa turystyczna opracowana przez PTTK, prowadząca przez najważniejsze miejsca związane z piwowarstwem w Piotrkowie. Obejmuje obiekty od dawnych browarów, przez rodzinne zakłady (takie jak Browar Bartenbachów i Braulińskiego), aż do współczesnych lokalizacji. Trasa przybliża historię piwa w mieście od średniowiecza, przez czasy sejmów i zaborów, po dzień dzisiejszy.
Szlak Fabryczny w Zduńskiej Woli
Składa się z manufaktur, fabryk i innych obiektów przemysłowych funkcjonujących w XIX i XX wieku na terenie Zduńskiej Woli. Szlak Fabryczny w Zduńskiej Woli to projekt zrealizowany w ramach Budżetu Obywatelskiego. Oznakowano 12 historycznych obiektów przemysłowych z XIX i XX wieku za pomocą specjalnych tablic informacyjnych, tworząc trasę edukacyjną promującą bogate dziedzictwo przemysłowe miasta.
Stara Tkalnia w Piotrkowie Trybunalskim
Stara Tkalnia w Piotrkowie Trybunalskim to rewitalizowany budynek historycznej Piotrkowskiej Manufaktury, założonej w 1896 roku fabryki bawełny i farbiarni. Choć planowano tam otwarcie centrum handlowego o nazwie Stara Tkalnia, projekt nie został zrealizowany z powodu braku finansowania, a budynek pozostał w swojej pierwotnej formie i jest wystawiony na sprzedaż.
Historyczna dzielnica Zgierza, powstała w latach 1821-1830 będąca klejnotem epoki biedermeier.
Park Kulturowy Miasto Tkaczy powstał w 2003 r., by chronić unikatowy w skali Europy układ urbanistyczny Zgierza z lat 20. XIX wieku. Na terenie Parku zachowało się około 30 domów tkaczy. Wybudowano je dla sukienników przybyłych do Zgierza z zamiarem utworzenia tutaj wzorcowego, przemysłowego miasta Królestwa Warszawskiego. Park Kulturowy udostępnia gościom zabytkowe obiekty, w których działają różne instytucje i stowarzyszenia oferujące mieszkańcom i turystom niezwykle atrakcyjne miejsce rekreacji, przypominające spuściznę kulturową regionu.
Stary Młyn w Zgierzu to budynek motorowego młyna elektrycznego z początku XX wieku, który pierwotnie służył jako młyn zbożowy, po czym w latach 90. XX wieku został zamknięty i popadł w ruinę. Po latach zaniedbania, budynek został zrewitalizowany przy wsparciu środków z Unii Europejskiej i od 2021 roku pełni funkcję Miejskiego Ośrodka Kultury, oferując zajęcia artystyczne, warsztaty, koncerty, wystawy i festiwale oraz wyselekcjonowany repertuar filmowy w kameralnym kinie.
Pabianice
Poprzemysłowe dziedzictwo Pabianic to przede wszystkim obiekty związane z przemysłem tekstylnym, zwłaszcza pałace i fabryki przemysłowców, takich jak Krusche i Ender oraz Baruch. Na szczególną uwagę zasługują pałac Krusche i Ender, dawny Dom Tkacza oraz budynki dawnych zakładów, które są świadectwem rozkwitu miasta w XIX i XX wieku. Po upadku fabryki na początku XXI wieku, w jej dawnych zabudowaniach powstało centrum handlowe Tkalnia.
Fabryka Wełny Hotel & SPA to miejsce, w którym historia spotyka się z nowoczesnym designem, relaks ze sztuką, a surowy industrialny klimat z elegancją i komfortem. Fabryczne wnętrza zostały gruntownie zmodernizowane i przystosowane do wymagań współczesnych Gości. Ceglane ściany oraz dyskretne elementy dawnego wystroju wciąż przypominają o historii miejsca i nadają mu niepowtarzalny, postindustrialny klimat.
Architektonicznym oczkiem w głowie Fabryka Wełny Hotel & SPA jest zrewitalizowana przestrzeń - działająca ponad 130 lat temu siłownia energetyczna stanowiąca część fabryki włókienniczej Krusche & Ender, a obecnie sala koncertowo-balowa Pawelana. To tutaj wytwarzana była energia dla wszystkich zakładów produkcyjnych.
Fabryka Mebli Giętych w Radomsku
Historia Fabryki Mebli Giętych w Radomsku rozpoczęła się w 1881 roku od założenia zakładów "Bracia Thonet" przez rodzinę Thonet, pionierów technologii gięcia drewna, w celu produkcji krzeseł na skalę przemysłową. Po II wojnie światowej, w 1953 roku, zakład został znacjonalizowany i przyjął nazwę FAMEG (Fabryka Mebli Giętych). Po przemianach ustrojowych w latach 90. XX wieku, firma przeszła proces prywatyzacji, zachowując swoje bogate dziedzictwo i rozwijając się jako lider produkcji mebli giętych, znany na całym świecie pod obecną nazwą Fameg.
Manufaktura Winklów w Lipcach Reymontowskich
Obiekt powstał na przełomie lat 80. i 90. XIX w. i obecnie stanowi siedzibę Muzeum Regionalnego Wł. St. Reymonta.
Manufaktura zajmowała się zgrzebleniem, przędzeniem i farbowaniem wełny, tkaniem materiałów w słynne łowickie pasiaki oraz produkcją swetrów, skarpet i rękawic. To unikatowy w skali kraju zabytkowy obiekt przemysłowy wsi polskiej, a jego głównymi atrakcjami są zachowane w całości budynki wraz z kompleksem XIX- i XX-wiecznych maszyn takich jak: krosna, zgrzeblarki, przędzarki oraz stacjonarny silnik diesla z 1937 r. Muzeum udostępnia zwiedzającym różnorodne eksponaty z dziedziny historii i kultury materialnej Lipiec, a także niezwykle cenne pamiątki związane bezpośrednio z postacią Wł. St. Reymonta. Na szczególną uwagę zasługuje strój ślubny z okresu międzywojennego oraz odtworzone wnętrze chłopskiej izby wraz z wyposażeniem.
Łódź jest kolebką dziedzictwa odnoszącego się do przemysłowej historii miasta z XIX i początku XX wieku. Łódź stała się w XIX wieku głównym ośrodkiem przemysłu tekstylnego. Powstawały liczne fabryki bawełny, wełny i innych tkanin. Miasto było jednym z najszybciej rozwijających się miast w Europie – z małej osady w kilka dekad przekształciło się w przemysłową metropolię. Do dziś w Łodzi zachowało się wiele zabytkowych fabryk, przędzalni i pałaców fabrykanckich.
Kompleks dawnej fabryki włókienniczej przekształcony w centrum handlowo-rozrywkowe. Budynki utrzymane są w stylu industrialnym z XIX w., z charakterystyczną czerwoną cegłą i dużymi oknami. Warto odwiedzić tu Muzeum Fabryki - część Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego.
Dawna elektrociepłownia przekształcona w centrum nauki, kultury i technologii. Budynek w stylu industrialnym z początku XX w., z zachowanymi elementami maszyny parowej i ceglaną elewacją. EC1 to symbol przemysłowego dziedzictwa Łodzi, które teraz tętni nowoczesnymi wydarzeniami i wystawami. Znajduje się tu Planetarium, Centrum Komiksu. W 2023 roku otworzono tu też Narodowe Centrum Kultury Filmowej.
Obecnie Księży Młyn to artystyczna dzielnica miasta, w której obok mieszkań funkcjonują restauracje, pracownie artystów, Centrum Designu, a także letnia scena. XIX-wieczny zespół fabryczno-mieszkalny K. W. Scheiblera to wyjątkowy architektoniczny i urbanistyczny układ zabudowy. Willa Herbstów jest siedzibą oddziału Muzeum Sztuki. Zachowano tu oryginalny wystrój pomieszczeń m.in. w salonie lustrzanym, sali balowej, pokoju myśliwskim oraz w sieni. We wnętrzach prezentowana jest kolekcja europejskiej i polskiej sztuki dawnej.
Jest to nowoczesna przestrzeń miejska, powstała na terenie dawnych zakładów włókienniczych Karola Scheiblera w Łodzi
W skład Fuzji wchodzi aż 22 budynków, z czego 15 to historyczne obiekty. Aby przybliżyć odwiedzającym dzieje tego wyjątkowego miejsca, właściciel kompleksu, Echo Investment, stworzył ścieżkę edukacyjno-historyczną. To interaktywna podróż, w której historia ożywa dzięki specjalnym tabliczkom informacyjnym z kodami QR, umieszczonym na wybranych budynkach.
W samym sercu Fuzji utworzono Ogrody Anny. Przestrzeń swoją nazwę otrzymała na cześć żony Karola Scheiblera i pasjonatki ogrodnictwa - Anny, która przez lata po śmierci męża kierowała zakładami włókienniczymi.
Ogrody Anny pełnią funkcję zarówno rekreacyjną, jak i społeczną. Jest to otwarte miejsce sprzyjające integracji mieszkańców. Plac został zaprojektowany w taki sposób, by sprzyjał odpoczynkowi i różnym formom aktywności. W jego obrębie przewidziano miejsca do siedzenia w cieniu drzew, przestrzenie do zabawy dla dzieci oraz strefy umożliwiające organizację wydarzeń kulturalnych. Znaleziono tu również miejsce na klasyczne elementy miejskiej rekreacji, jak chociażby boisko do gry w bule.
Zakłady Monopolu Wódczanego powstały pod koniec XIX wieku i składały się z kilku budynków o różnych funkcjach. Swym ogromem dorównywały niemalże imperiom łódzkich potentatów włókienniczych, takich jak Karol Scheibler czy Izrael Poznański.
Obecnie na terenie dawnych zakładów, które ostatnia buterlę alkoholu wyprodukowały w 2007 roku, powstał kompleks Monopolis, który w wyjątkowy sposób łączy różne obszary działania. Znajduje się tu wiele restauracji z kuchniami z różnych stron świata, teatr – Scena Monopolis oraz ARTgaleria, w której można podziwiać obrazy, rzeźby, fotografie czy plakaty.
Monopolis zaprasza także rodziny z dziećmi do Monosfery kreatywności, gdzie najmłodsi pod opieką wykwalifikowanej kadry mogą rozwijać swoje pasje i nauczyć się nowych rzeczy.
Z kolei o historii miejsca można dowiedzieć się więcej w niewielkim Muzeum Monopolu Wódczanego.
Klasycystyczny kompleks fabryczny z lat 1835–1839, będący jednym z pierwszych przykładów industrialnej architektury w regionie – mieści dziś Centralne Muzeum Włókiennictwa.
Biała Fabryka jest jednym z ważniejszych symboli dawnej Łodzi i jej włókienniczej historii. Powstała tu pierwsza w Łodzi zmechanizowana przędzalnia i tkalnia bawełny. W Białej Fabryce została uruchomiona pierwsza w mieście maszyna parowa, a co za tym idzie stanął tu też pierwszy komin fabryczny. Kompleks swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznemu jasnemu tynkowi, który znacząco wyróżniał go wśród innych późniejszych, na ogół nieotynkowanych budynków fabrycznych.
Obecnie w najstarszym skrzydle zachodnim od ulicy Piotrkowskiej, znajdują się sale wystawowe. Część północna mieści biura, sale konferencyjne oraz magazyny.
OFF Piotrkowska, czyli OFF lub OFF Piotrkowska Center, to unikalny kompleks kreatywny i lifestyle’owy usytuowany w dawnym kompleksie fabrycznym Ramischa, działającym do 1990 roku jako przędzalnia bawełny. Na terenie o powierzchni użytkowej ok. 6 537 m² (całego terenu: 12 898 m²) mieszczą się food trucki, kluby muzyczne, restauracje, show roomy, pracownie designerskie, magazyny kultury, concept stores i kawiarnie.
Muzeum Kanału „Dętka” to znajdujący się pod powierzchnią Placu Wolności w Łodzi owalny zbiornik na wodę deszczową, stanowiący zabytek hydrotechniki. „Dętka” jest pierwszym w Polsce kanałem otwartym dla zwiedzających, co czyni z niej pionierskie założenie muzealne i niepowtarzalną atrakcję turystyczną w skali kraju. Działalność Muzeum Kanału „Dętka” nie ogranicza się do udostępniania podziemnej przestrzeni zwiedzającym. Odbywają się tu zajęcia edukacyjne i wydarzenia skierowane do dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów, zarówno grup, jak i gości indywidualnych.
Powstała na początku XX wieku jako element nowoczesnego systemu wodociągowego zaprojektowanego przez słynnego angielskiego inżyniera Willliama Lindleya. Położone na wzgórzu Stokowskim zbiorniki pełnią rolę naturalnej wieży ciśnień – różnica poziomu między ich lustrem wody a najniższym punktem sieci w Łodzi wynosi prawie 100 metrów. Dzięki temu woda od ponad wieku trafia do łódzkich domów siłą grawitacji. Każdy ze zbiorników ma imponujące rozmiary – 60 na 60 metrów. Ich sklepienia podtrzymuje aż 81 kolumn i 100 kopuł, tworzących niezwykły „las cegieł”, który przywodzi na myśl gotyckie katedry. To właśnie od tej wyjątkowej architektury wzięła się nazwa – „Podziemna Katedra” lub podziemny pałac. Konstrukcja została zaprojektowana tak, by wytrzymać ciśnienie aż 60 tysięcy ton wody.
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi inspirując się słynną Basilica Cistern w Stambule, planuje metamorfozę tego miejsca.
Turecki obiekt przyciąga milion odwiedzających rocznie, a łódzki ma w sobie, zdaniem pomysłodawców, podobny potencjał. Oba miejsca są do siebie bliźniaczo podobne.
Pożarnicze Centrum Historyczno-Edukacyjne Ziemi Łódzkiej w Wolborzu
Udostępniające bogate zbiory m.in. sprzęt gaśniczy, umundurowanie strażackie oraz rozmaite regionalia oraz prowadzące lekcje tematyczne z zakresu ochrony przeciwpożarowej i historii pożarnictwa.
To właśnie w Wolborzu można szukać korzeni pożarnictwa polskiego, bo stąd pochodził jego prekursor Andrzej Frycz Modrzewski. W roku 1577 wydane zostało epokowe dzieło pt. „O poprawie Rzeczypospolitej”, jego autorstwa. Był on synem wójta, późniejszym wójtem Wolborza, najwybitniejszym przedstawicielem postępowej myśli społeczno-politycznej polskiego Odrodzenia. Jako pierwszy w Polsce sformułował on w swym dziele zasady, które legły u podstaw nowożytnego pożarnictwa.
Festiwal Turystyczny Dovolená, który odbył się 20 i 21 lutego 2026 r. na terenie centrum wystawienniczego Černá louka w czeskiej Ostrawie, stanowił wspaniałą okazję do odkrycia atrakcji turystycznych zarówno dla Czechów, jak i Polaków. Regiony, historyczne miasta, atrakcje przyrodnicze w połączeniu z regionalnymi produktami spożywczymi oraz przeglądem turystycznych nowinek, przyciągnęły wielu odwiedzających.
Stoisko Województwa Łódzkiego prezentowało się niezwykle atrakcyjnie. Wraz z Regionalną Organizacją Turystyczną Województwa Łódzkiego, Łódzką Organizacją Turystyczną oraz ZOO Borysew, kusiło odwiedzających bogatym wyborem map, publikacji, jak również gadżetami turystycznymi, które otrzymywali na pamiątkę uczestnicy wydarzenia. Atrakcją na stoisku była możliwość podróży po wirtualnej mapie dostępnej na stronie www.lodzkie360.pl, która umożliwia zwiedzanie województwa łódzkiego również z wykorzystaniem okularów VR.
