DOŁĄCZ DO NASZEGO NEWSLETTERA I BĄDŹ NA BIEŻĄCO
g -

logo

Menu

OGŁOSZENIE MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO W SPRAWIE OBSŁUGI INTERESANTÓW

niedziela, 19 styczeń 2020 15:30

Życie, które pochłonął ogień. Bestialski mord Niemców

– Tysiąc pięćset osób bestialsko zamordowanych przez Niemców woła o pamięć – powiedział Piotr Adamczyk, wicemarszałek województwa łódzkiego podczas uroczystości upamiętniającej obchody 75-lecia tragicznych wydarzeń, które odbyły się w niedzielę na terenie dawnego więzienia na Radogoszczu.

– Pamiętam ten dzień, jakby rozegrał się dzisiaj. Wchodzimy na dziedziniec więzienia z kolegą. U naszych stóp kłębią się spalone ciała. Mężczyzna obok mnie, prawie płacząc sięga do ubrania spalonej osoby i wyciąga dokumenty. Czyta blady jak ściana. Nigdy tego nie zapomnę. Co rok przychodzę i przed oczami mam ten widok sprzed kilkudziesięciu lat –  opowiedział nam Wiesław Szkudlarek, który przed 75 laty, jako młody wówczas chłopak, dwa dni po tragedii, przyszedł na teren więzienia na Radogoszczu.

Zabić wszystkich

Jest noc z 17 na 18 stycznia 1945 r.  Do Łodzi zbliżają się wojska Armii Czerwonej, a niemieccy cywile i armia uciekają w panice z miasta. Na terenie utworzonego w lipcu 1940 r. „Rozszerzonego Więzienia Policyjnego Radogoszcz” wartownicy zaczynają masakrę.

Niemcy realizują rozkaz zamordowania więźniów osadzonych w miastach Generalnego Gubernatorstwa, do których zbliżała się Armia Czerwona. W zimową noc oprawcy wchodzą z pistoletami i karabinami do cel na parterze i mordują. Pierwszymi ofiarami stają się chłopcy przeniesieni z łódzkiego obozu dziecięcego przy ul. Przemysłowej, kolejni to więźniowie funkcyjni.

Podczas pamiętnej nocy w miejscu kaźni znajduje się blisko 1500 mężczyzn. Walkę o życie zaczynają osadzeni na drugim piętrze. Wtedy dowództwo placówki postanawia spalić więzienie. Ogień podłożono 18 stycznia 1945 r. rano. W tym czasie żyła jeszcze połowa więźniów.

Płomienie szybko ogarniają budynek. Ci, którzy próbują wydostać się z zadymionego budynku dostają się pod ogień niemieckich karabinów. Przeżyło zaledwie 30 z nich. Następnego dnia do Łodzi wkracza Armia Czerwona.

Radogoszcz mauzoleum

Prochy spalonych pochowano 28 lutego w dwóch zbiorowych mogiłach na cmentarzu św. Rocha, a więzienie przekształcono w mauzoleum 9 września 1961 roku.

W 1947 r. komendant więzienia, Walter Pelzhausen stanął przed łódzkim sądem i został skazany na śmierć. Wyrok wykonano 1 marca 1948 roku.

Obóz Radogoszcz Niemcy utworzyli 10 listopada 1939 r. po masowych aresztowaniach, jakich naziści dokonali w ramach walki z łódzką inteligencją. Do 1 lipca 1940 r. fabryka była także obozem przesiedleńczym dla Polaków z obszaru Kraju Warty. Z dniem 1 lipca 1940 r. obóz został przekształcony w “Rozszerzone Więzienie Policyjne Radogoszcz”.

Więźniów wysyłano stamtąd do obozów koncentracyjnych i pracy karnej. Każdego dnia z głodu, chorób i znęcania się załogi Radogoszcza ginął tu, co najmniej jeden człowiek.

W uroczystościach związanych z upamiętnieniem tych tragicznych wydarzeń wzięli udział m.in. przedstawiciele władz województwa, miasta, posłowie i senatorowie ziemi łódzkiej, samorządowcy oraz żołnierze Pierwszego Batalionu Kawalerii Powietrznej z Leźnicy Wielkiej. Pod pomnikiem upamiętniającym masakrę złożono kwiaty.

Maciej Petrycki

Polecane

Badanie KTG w domu

Badanie KTG w domu

31-03-2020

KTG to jedno z najważniejszych badań wykonywanych u ciężarnych, bo...

Czytaj więcej
Prawie 100 mln zł dla przedsiębiorców w Łódzkiem

Prawie 100 mln zł dla przedsiębiorców w Łódzkiem

31-03-2020

Zarząd Województwa Łódzkiego podjął decyzję o zwiększeniu blisko trzykrotnie środków...

Czytaj więcej
Z dnia na dzień czuję się lepiej

Z dnia na dzień czuję się lepiej

30-03-2020

Z Bartoszem Kowalskim*, pierwszym w Łódzkiem pacjentem wyleczonym z Covid-19...

Czytaj więcej
Blisko 165 mln zł na walkę z koronawirusem w Łódzkiem

Blisko 165 mln zł na walkę z koronawirusem…

24-03-2020

Marszałek Grzegorz Schreiber wraz z Zarządem Województwa Łódzkiego zdecydował o...

Czytaj więcej
Mniej pociągów POLREGIO

Mniej pociągów POLREGIO

24-03-2020

W związku z zapobieganiem rozprzestrzeniania się koronawirusa i decyzjami o...

Czytaj więcej
Oddział położniczo-ginekologiczny w Skierniewicach wstrzymał przyjęcia

Oddział położniczo-ginekologiczny w Skierniewicach wstrzymał przyjęcia

24-03-2020

Wojewódzki Szpital Zespolony im. Stanisława Rybickiego w Skierniewicach, w związku...

Czytaj więcej
Powrót do przeszłości w sieci

Powrót do przeszłości w sieci

20-03-2020

Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi na czas pozostawania w...

Czytaj więcej
Zostań w domu i słuchaj

Zostań w domu i słuchaj

19-03-2020

Brak koncertów w Filharmonii Łódzkiej nie oznacza, że nie można...

Czytaj więcej
Masz objawy Covid-19? Nigdzie nie idź! Dzwoń!

Masz objawy Covid-19? Nigdzie nie idź! Dzwoń!

18-03-2020

Jeśli masz gorączkę, kaszel, duszności, kłopoty z oddychaniem, nie zgłaszaj...

Czytaj więcej

Dane kotnaktowe

Urząd Marszałkowski
Województwa Łódzkiego

al. Piłsudskiego 8
90-051 Łódź
NIP: 725-17-08-148
tel. 42 663 30 00
tel. 42 663 33 80
tel. kom. 695 356 594
e-mail: info@lodzkie.pl