W dniach 6–10 kwietnia 2026 r. przedstawiciele sektora winiarskiego oraz samorządu województwa łódzkiego uczestniczyli w wizycie studyjnej we Francji, w regionie Szampanii. Wyjazd został zrealizowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Winiarzy Ziemi Łódzkiej i miał na celu zdobycie praktycznej wiedzy, wymianę doświadczeń oraz poznanie sprawdzonych rozwiązań w zakresie produkcji wina, uprawy winorośli i rozwoju enoturystyki.

Potencjał regionu łódzkiego i wybór Szampanii

Wybór Szampanii jako kierunku wizyty był uzasadniony jej światową renomą oraz skutecznym połączeniem tradycji, jakości i nowoczesnych rozwiązań organizacyjnych. Region ten stanowi wzór w zakresie budowania silnej marki winiarskiej oraz efektywnej współpracy producentów.

W województwie łódzkim obserwuje się dynamiczny rozwój winiarstwa oraz enoturystyki. Powstaje coraz więcej winnic oferujących nie tylko wysokiej jakości produkty, ale także usługi turystyczne i edukacyjne. Dodatkowo zmiany klimatyczne sprzyjają uprawie winorośli, w tym produkcji win musujących, co zwiększa potencjał regionu. Zbliżone warunki do północnych regionów winiarskich Europy pozwalają traktować rozwój tej branży jako perspektywiczny.

Wyjazd był odpowiedzią na potrzeby producentów dążących do profesjonalizacji działalności, podnoszenia jakości oraz budowania silnej marki regionalnej. Zdobyta wiedza może przyczynić się do wzrostu konkurencyjności i lepszej promocji produktów lokalnych.

Wymiana wiedzy i dobre praktyki – program wizyty

Program obejmował spotkania z instytucjami branżowymi, wizyty w winnicach oraz szkolenia specjalistyczne. Uczestnicy poznali funkcjonowanie sektora winiarskiego w Szampanii oraz mechanizmy budowania marki opartej na jakości i współpracy.

Jednym z kluczowych punktów wyjazdu była wizyta w Comité interprofessionnel du vin de Champagne (CIVC) w Épernay. Instytucja ta odpowiada za organizację, regulację i promocję sektora szampańskiego. Uczestnicy zapoznali się z jej rolą w koordynowaniu współpracy między producentami oraz nadzorze nad przestrzeganiem przepisów. Szczególną uwagę poświęcono ochronie oznaczenia geograficznego „Champagne”, w tym zasadom produkcji, kontroli jakości oraz działaniom przeciwdziałającym nieuprawnionemu użyciu nazwy. Podkreślono znaczenie spójnego zarządzania i współpracy w budowaniu konkurencyjności regionu.

Istotnym elementem programu była część szkoleniowa w firmie Sofralab w Magenta. Uczestnicy wzięli udział w specjalistycznym szkoleniu dotyczącym produkcji win musujących, realizowanym w profesjonalnych laboratoriach. Omówiono analizy wykonywane na różnych etapach produkcji – od moszczu po produkt końcowy – oraz kluczowe parametry jakościowe, takie jak pH, kwasowość, zawartość alkoholu i stabilność mikrobiologiczna. Podkreślono znaczenie badań laboratoryjnych w podejmowaniu decyzji technologicznych oraz zapewnieniu jakości i bezpieczeństwa produktów. Wizyta w Sofralab pozwoliła uczestnikom zrozumieć, jak istotne jest połączenie wiedzy naukowej z praktyką produkcyjną oraz jak duże znaczenie ma kontrola parametrów w nowoczesnym winiarstwie.

Kolejnym ważnym punktem wyjazdu była całodzienna aktywność dydaktyczna w Champagne Meteyer. Jest to niewielkie, rodzinne gospodarstwo winiarskie w regionie Szampanii, które prowadzi produkcję szampana w oparciu o własne winnice oraz wielopokoleniowe tradycje. Wizyta łączyła aspekt poznawczy z praktycznym. Uczestnicy poznali funkcjonowanie winnicy, w tym wykorzystanie środków unijnych z programu LEADER do rozwoju enoturystyki. Przedstawiono działania obejmujące bazę noclegową, degustacje oraz prezentację procesu produkcji. Podkreślono znaczenie dywersyfikacji działalności dla stabilności ekonomicznej gospodarstw.

Wizyta miała również charakter praktyczny – uczestnicy brali udział w warsztatach cięcia winorośli oraz spotkaniu z ekspertem. Omówiono czynniki wpływające na jakość surowca oraz wyzwania związane z uprawą, w tym zagrożenia chorobowe. Zaprezentowano pełny proces produkcji – od uprawy po dojrzewanie wina.

Uzupełnieniem programu była wizyta w Dom Caudron w Passy-Grigny – stowarzyszeniu winiarzy funkcjonującym w formie spółdzielni, które stanowi przykład efektywnej współpracy lokalnych producentów winogron w regionie Szampanii.

Podczas wizyty uczestnicy zapoznali się z modelem działania kooperatywy, polegającym na wspólnym wykorzystaniu infrastruktury produkcyjnej. Rozwiązanie to pozwala obniżyć koszty, zwiększyć dostęp do technologii i utrzymać wysoką jakość, szczególnie w mniejszych gospodarstwach. Podkreślono znaczenie spółdzielni dla lokalnej gospodarki i współpracy między producentami.

Współpraca międzynarodowa i wymiana doświadczeń samorządowych

W ramach wizyty studyjnej odbyło się również spotkanie przedstawicieli samorządu województwa łódzkiego z partnerami francuskimi w gminie Fossoy, z udziałem przedstawicieli Lokalnej Grupy Działania PETR–UCCSA oraz władz samorządowych.

Rozmowy dotyczyły wdrażania programu LEADER, zarządzania środkami na rozwój obszarów wiejskich oraz współpracy między instytucjami. Podkreślono znaczenie podejścia oddolnego oraz roli sektora winiarskiego i enoturystyki w rozwoju lokalnej gospodarki.

Uzupełnieniem tej części programu była wizyta w Lycée Général et Technologique Agricole de Crézancy – szkole kształcącej przyszłych specjalistów w dziedzinie rolnictwa i winiarstwa. Uczestnicy zapoznali się z systemem edukacji zawodowej, ofertą dydaktyczną oraz zapleczem technicznym placówki. Podkreślono praktyczny charakter kształcenia oraz jego ścisłe powiązanie z potrzebami lokalnego rynku pracy.

Wnioski i rekomendacje

Wizyta potwierdziła, że rozwiązania stosowane w Szampanii mogą stanowić cenne źródło dobrych praktyk dla województwa łódzkiego. Szczególnie istotne jest znaczenie enoturystyki jako narzędzia dywersyfikacji dochodów oraz budowania rozpoznawalności regionu.

Zmiany klimatyczne sprzyjają rozwojowi winiarstwa w Polsce centralnej, co wzmacnia potencjał regionu łódzkiego. Kluczowe znaczenie ma także wykorzystanie nowoczesnych technologii w produkcji i kontroli jakości, przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między tradycją a innowacją.

Rekomenduje się:

• rozwijanie współpracy między producentami, w tym tworzenie struktur kooperacyjnych,
• wzmacnianie współpracy z samorządami w zakresie promocji i rozwoju enoturystyki,
• traktowanie enoturystyki jako ważnego elementu rozwoju obszarów wiejskich,
• wspieranie transferu wiedzy i nowoczesnych technologii,
• rozwijanie działań promujących marki regionalne na rynkach krajowych i zagranicznych.

Podsumowując, zdobyte doświadczenia stanowią solidną podstawę do dalszego rozwoju sektora winiarskiego i enoturystyki w województwie łódzkim oraz mogą być wykorzystane w działaniach strategicznych regionu.