lodzkie.pl

Główne uroczystości rozpoczęły się w piątek w samo południe na Stacji Radegast, w miejscu, skąd w 1944 roku wywożono mieszkańców getta do obozów zagłady.

W przeddzień rocznicy odprawienia ostatniego transportu do Auschwitz-Birkenau na Stacji Radegast zapalone zostały symboliczne znicze. Samorząd Województwa Łódzkiego reprezentowała podczas tych uroczystości marszałek Joanna Skrzydlewska.  Wcześniej w hołdzie ofiarom getta złożone zostały kwiaty pod Pomnikiem Pamięci Łódzkich Żydów na Cmentarzu Żydowskim w Łodzi. W tej części uroczystości wzięła udział Hanna Gill-Piątek, radna Sejmiku WŁ.

Piątkowe obchody były zwieńczeniem Tygodnia pamięci przygotowanego przez Centrum Dialogu im. Marka Edelmana oraz Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Zainaugurowały go w weekend spacery historyczne, m.in. po Bałutach śladami Aliny Szapocznikow i Chavy Rosenfarb. Postać rzeźbiarki przypomniało także oprowadzanie kuratorskie po poświęconej jej wystawie na Stacji Radegast. Ważnym akcentem programu był spotkanie w Centrum Dialogu z Leonem Weintraubem – ocalałym z Litzmannstadt Getto oraz obozów Auschwitz-Birkenau, Gross-Rosen i Flossenburg. Można też było wysłuchać koncertu „Litzmannstadt Getto Memoriał” z udziałem saksofonisty i kompozytora Mikołaja Trzaski, podczas którego wybrzmiał utwór dedykowany Marianowi Turskiemu.

Litzmannstadt Getto zostało utworzone przez Niemców w lutym 1940 r. Było drugim co do wielkości – po warszawskim – i najdłużej istniejącym gettem na okupowanych ziemiach polskich. Zajmowało teren dawnego Starego Miasta i dużą część Bałut. Początkowo zamknięto w nim 160 tysięcy osób. Później trafiło do niego wielu przedstawicieli żydowskiej inteligencji z Czech, Niemiec, Austrii i Luksemburga oraz 5 tys. Romów i Sinti z Austrii, a także około 20 tys. Żydów z podłódzkich miejscowości. Łącznie przeszło przez getto ponad 200 tysięcy osób.

Przyjmuje się, że ostatni transport z getta do obozów zagłady odjechał 29 sierpnia 1944 roku. Potem getto zostało zlikwidowane. Według różnych źródeł ocalało z niego jedynie od 7 do 13 tysięcy osób.

aa/fot. pw, seb