Przejdź do treści Przejdź do menu głównego Przejdź do wyszukiwarki

Łódzkie na Wielkanoc. Jak zrobić tradycyjne pisanki?

czwartek, 26 marca 2026

Dla wielu mieszkańców województwa przygotowanie jajek do koszyczka to coś więcej niż zwyczaj – to żywa tradycja, pomost między pokoleniami. Tak właśnie robienie pisanek traktują panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Bukowie (pow. tomaszowski), które misternych wzorów uczyły się od swoich mam i babć.

pisanki_6.jpg

W ich koszyczkach wielkanocnych pisanki to nie tylko symbol, ale też ukłon dla tradycji i przeszłości. Technika batikowa, którą zdobią jajka, wymaga dokładności, cierpliwości, ale i daje wiele radości oraz satysfakcji. – Coś tam próbuje się robić, żeby w koszyczku było wesoło i kolorowo – mówi pani Wiesława Kotynia z KGW w Bukowie.

pisanki_1.jpg

Podpatrzone u babci i mamy

Gospodynie z Bukowa praktycznie nie znają innych jajek w święconkach, niż te robione własnoręcznie – czy to kraszanki, pisanki, zdobione metodą decoupage czy dziergane na szydełku. Uczyły się je robić od mam i babć, a dziś przekazują tę tradycję swoim dzieciom i wnukom licząc, że i one kiedyś same wybiorą rękodzieło, a nie gotowe sklepowe barwniki czy naklejki.

pisanki_2.jpg

- Jak dzieci były małe to zawsze się domagały takich pisanek. Łatwiej jest obkleić jajko gotowymi wzorami, ale nie ma tej satysfakcji – podkreśla Anna Kotynia, przewodnicząca KGW w Bukowie. Jak dodaje, członkinie koła pilnują tradycji, której uczyły się od twórczyni ludowej z Wolborza – Wandy Plich.

pisanki_3.jpg

Najtrudniejsze jest czyszczenie

W święconkach przeważają pisanki, czyli jajka zdobione metodą batikową - wzorami wykonanymi gorącym woskiem.

- Bierzemy sobie wydmuszkę, jajeczko, odkażamy ją czy w spirytusie, czy w occie, potem rozgrzewamy wosk pszczeli i malujemy po prostu jakieś wzory – pokazuje pani Wiesława. Wzór jest dowolny, panie najczęściej malują gałązki czy jodełki.

Bardziej zdobna jest kratka nawiązująca do bogactwa wzorów jajek Faberge, ale ona też wymaga więcej pracy i cierpliwości. Samo malowanie – nanoszenie wzoru to pierwsza część procesu. Potem jajko wkłada się do zimnego barwnika, a gdy złapie kolor, delikatnie, nad gorącym płomieniem trzeba usunąć wosk. To, jak podkreślają gospodynie, najtrudniejsza część. Efekt za to jest wspaniały – to unikatowe, kolorowe pisanki, które są dumą każdej święconki.

pisanki_4.jpg

Robię, bo lubię

Panie z KGW w Bukowie potrafią zdobić jajka także innymi metodami. Pani Wiesława wieczory spędza szydełkując, a efektem jej pracy są unikatowe białe ozdoby – jajka i koszyczki. – Jak sobie tak siedzę w domu, a jestem na emeryturze, to dziennie robię dwa takie jajeczka – mówi. Spod jej palców wychodzą też wielkanocne koszyczki i półmiski. Panie dekorują też jajka muliną czy papierem. Powstają w ten sposób kolorowe kurczaki i wesołe zające.

pisanki_5.jpg

Zrób to sam

W okresie świątecznym wszyscy chętni mogą podglądać pracę twórczyń – na warsztaty ręcznego zdobienia jajek czy robienia palemek zaprasza wiele gminnych i miejskich ośrodków kultury. W czwartek, 26 marca, MCK w Ujeździe organizuje naukę słodkich wielkanocnych wypieków, a dzień później zaprasza na warsztaty filcowych ozdób, z kolei w Aleksandrowie (pow. piotrkowski) będą warsztaty tworzenia pisanek opoczyńskich. W sobotę, na rynkach Prosto od Rolnika członkinie KGW będą pokazywać, jak się robi tradycyjne palmy, a w sobotę, 28 marca, Dom Kultury w Niesułkowie (gm. Stryków) zaprasza na warsztaty wielkanocne.

kw/fot. M. Romanik