Łódzkie na Wielkanoc. Jak zrobić tradycyjne pisanki?
czwartek, 26 marca 2026Dla wielu mieszkańców województwa przygotowanie jajek do koszyczka to coś więcej niż zwyczaj – to żywa tradycja, pomost między pokoleniami. Tak właśnie robienie pisanek traktują panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Bukowie (pow. tomaszowski), które misternych wzorów uczyły się od swoich mam i babć.

W ich koszyczkach wielkanocnych pisanki to nie tylko symbol, ale też ukłon dla tradycji i przeszłości. Technika batikowa, którą zdobią jajka, wymaga dokładności, cierpliwości, ale i daje wiele radości oraz satysfakcji. – Coś tam próbuje się robić, żeby w koszyczku było wesoło i kolorowo – mówi pani Wiesława Kotynia z KGW w Bukowie.

Podpatrzone u babci i mamy
Gospodynie z Bukowa praktycznie nie znają innych jajek w święconkach, niż te robione własnoręcznie – czy to kraszanki, pisanki, zdobione metodą decoupage czy dziergane na szydełku. Uczyły się je robić od mam i babć, a dziś przekazują tę tradycję swoim dzieciom i wnukom licząc, że i one kiedyś same wybiorą rękodzieło, a nie gotowe sklepowe barwniki czy naklejki.

- Jak dzieci były małe to zawsze się domagały takich pisanek. Łatwiej jest obkleić jajko gotowymi wzorami, ale nie ma tej satysfakcji – podkreśla Anna Kotynia, przewodnicząca KGW w Bukowie. Jak dodaje, członkinie koła pilnują tradycji, której uczyły się od twórczyni ludowej z Wolborza – Wandy Plich.

Najtrudniejsze jest czyszczenie
W święconkach przeważają pisanki, czyli jajka zdobione metodą batikową - wzorami wykonanymi gorącym woskiem.
- Bierzemy sobie wydmuszkę, jajeczko, odkażamy ją czy w spirytusie, czy w occie, potem rozgrzewamy wosk pszczeli i malujemy po prostu jakieś wzory – pokazuje pani Wiesława. Wzór jest dowolny, panie najczęściej malują gałązki czy jodełki.
Bardziej zdobna jest kratka nawiązująca do bogactwa wzorów jajek Faberge, ale ona też wymaga więcej pracy i cierpliwości. Samo malowanie – nanoszenie wzoru to pierwsza część procesu. Potem jajko wkłada się do zimnego barwnika, a gdy złapie kolor, delikatnie, nad gorącym płomieniem trzeba usunąć wosk. To, jak podkreślają gospodynie, najtrudniejsza część. Efekt za to jest wspaniały – to unikatowe, kolorowe pisanki, które są dumą każdej święconki.

Robię, bo lubię
Panie z KGW w Bukowie potrafią zdobić jajka także innymi metodami. Pani Wiesława wieczory spędza szydełkując, a efektem jej pracy są unikatowe białe ozdoby – jajka i koszyczki. – Jak sobie tak siedzę w domu, a jestem na emeryturze, to dziennie robię dwa takie jajeczka – mówi. Spod jej palców wychodzą też wielkanocne koszyczki i półmiski. Panie dekorują też jajka muliną czy papierem. Powstają w ten sposób kolorowe kurczaki i wesołe zające.

Zrób to sam
W okresie świątecznym wszyscy chętni mogą podglądać pracę twórczyń – na warsztaty ręcznego zdobienia jajek czy robienia palemek zaprasza wiele gminnych i miejskich ośrodków kultury. W czwartek, 26 marca, MCK w Ujeździe organizuje naukę słodkich wielkanocnych wypieków, a dzień później zaprasza na warsztaty filcowych ozdób, z kolei w Aleksandrowie (pow. piotrkowski) będą warsztaty tworzenia pisanek opoczyńskich. W sobotę, na rynkach Prosto od Rolnika członkinie KGW będą pokazywać, jak się robi tradycyjne palmy, a w sobotę, 28 marca, Dom Kultury w Niesułkowie (gm. Stryków) zaprasza na warsztaty wielkanocne.
kw/fot. M. Romanik
Galeria
https://www.lodzkie.pl/strona-glowna/aktualnosci/lodzkie-na-wielkanoc-jak-zrobic-tradycyjne-pisanki#sigProIde59f238f22
