lodzkie.pl

Szare renety, kosztele, grochówki, renklody, węgierki czy papierówki – smak dawnych odmian owoców przypomina o beztroskich latach dzieciństwa i przywołuje obrazy z przeszłości. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego od lat inwentaryzuje, pielęgnuje i zakłada w regionie sady tradycyjne. Z takich „banków genów” korzystać mogą również mieszkańcy, którzy chcieliby mieć wyjątkowe drzewo owocowe w swoim ogrodzie.

Parki Krajobrazowe Województwa Łódzkiego zaczęły inwentaryzować sady tradycyjne w regionie niemal ćwierć wieku temu. Te działania zaowocowały założeniem 70 nowych sadów. Dziś rośnie w nich kilka tysięcy drzew – tradycyjnych odmian jabłoni, grusz, śliw czy wiśni.

- Zakładamy sady tradycyjne w terenie, by zachować dla przyszłych pokoleń dawne odmiany owoców. To swoiste banki genów, z których możemy swobodnie korzystać. Te drzewa łatwo utrzymać, są niezwykle zdrowe i obficie owocują. Sad tradycyjny rośnie nawet 120 lat. Sady towarowe – zaledwie kilkanaście. Takie drzewo może być świadkiem naszego dzieciństwa, dojrzewania, a później jesieni życia – mówi Katarzyna Krakowska, dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego.

Sady tradycyjne zachwycają o każdej porze roku – wiosną są obsypane kwiatami, latem można schronić się w cieniu rozłożystych koron drzew, jesienią cieszą owocami, a zimą zapewniają pożywienie dla ptaków. Dawne odmiany są bardziej odporne na działanie szkodników czy przymrozki, a to oznacza, że nie wymagają stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

- Taki tradycyjny sad potrzebuje dużo przestrzeni. Kiedy wysokopienne drzewo dorasta do swoich naturalnych rozmiarów, potrzebuje tyle miejsca, ile zajmuje rzut jego korony. Dlatego sadzi się je w rozstawie 6 na 8 metrów. Niektóre z naszych sadów liczą nawet 100 drzew – podkreśla Katarzyna Krakowska.

Rozmnażanie dawnych odmian nie jest jednak takie proste.

- W przypadku większości tradycyjnych odmian drzew owocowych, pełnowartościowa roślina nie wyrośnie z pestki. Trzeba ją zaszczepić na tzw. podkładce, czyli dzikiej roślinie, na przykład antonówce. Fragment wybranego drzewa, nazywany zrazem można pobrać właśnie z sadu tradycyjnego – dodaje Katarzyna Krakowska.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego od niemal 25 lat organizuje szkolenia sadownicze dla mieszkańców regionu – tych, którzy chcieliby założyć własny sad, właścicieli ogrodów czy działkowców. Uczestnicy takich bezpłatnych warsztatów uczą się, jak sadzić, rozmnażać, pielęgnować i wykorzystywać dawne odmiany. Najbliższe już w październiku – szczegółowych informacji należy szukać na facebookowym profilu Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego.

ms