lodzkie.pl

W ostanią niedzielę wakacji Łowicz stał się miejscem spotkania z tradycją, kulturą ludową i smakami regionu. 30 sierpnia na Nowym Rynku odbyły się Dożynki z Województwem Łódzkim, połączone z wydarzeniem „Księżackie Jadło”. Był barwny korowód, uroczyste dzielenie się chlebem wypieczonym z tegorocznych zbóż, konkurs na najpiękniejszy wieniec dożynkowy województwa, a także mnóstwo regionalnych przysmaków i muzyki. Dożynki od pokoleń są jednym z najważniejszych świąt polskiej wsi, czasem podziękowania za zebrane plony i rolniczy trud. W tym roku mieszkańcy województwa łódzkiego spotkali się, by świętować zakończenie żniw właśnie w Łowiczu – miejscu szczególnie mocno związanym z tradycją ludową regionu.

- Łowicz, Ziemia Księżaków i jego wspaniała przeszłość, jego wyjątkowe pasiaki i hafty, jest tego najlepszym dowodem. To tu wkrótce będzie biło serce naszego regionalnego dziedzictwa, bo to tu powstanie Centrum Folkloru i Kultury Ludowej Województwa Łódzkiego, wybudowane przy wsparciu funduszy europejskich - podkreślała podczas uroczystości Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.

Samorząd województwa podczas wydarzenia reprezentowali również Małgorzata Grabarczyk, przewodnicząca Sejmiku Województwa Łódzkiego oraz radni województwa.

Święto plonów rozpoczęło się od modlitwy
Uroczystości rozpoczęła msza święta w Bazylice Katedralnej w Łowiczu. Liturgii przewodniczył biskup Wojciech Osial, ordynariusz diecezji łowickiej. Po nabożeństwie ulicami miasta przeszedł barwny korowód dożynkowy. Wzięli w nim udział mieszkańcy, goście, przedstawiciele samorządów, sołectw, kół gospodyń wiejskich i lokalnych organizacji.

Korowód dotarł na Nowy Rynek, gdzie odbył się tradycyjny obrzęd dożynkowy. Jego najważniejszym momentem było symboliczne podziękowanie za tegoroczne plony oraz za pracę rolników, dzięki której na naszych stołach nie brakuje chleba.

- Dziękuję przede wszystkim rolnikom za każdy dzień pracy, także wtedy, kiedy susza czy ulewny deszcz potrafią w jednej chwili przekreślić miesiące wysiłku. Tegoroczne żniwa po raz kolejny pokazały, jak wiele zależy od natury i jak wymagająca jest praca na roli. A mimo to zebraliście plony i przynosicie dziś ten najpiękniejszy symbol dożynek - chleb. Ten chleb to nie tylko nasze codzienne pożywienie, to także symbol pracy, dostatku, bezpieczeństwa i domu - mówiła Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.

Ważną rolę podczas dożynek odegrali także starostowie. Zgodnie z wieloletnią tradycją przekazali gospodarzom uroczystości bochen chleba wypieczony z tegorocznych zbóż. Symboliczne dzielenie się chlebem przypomniało o znaczeniu pracy rolników, wdzięczności za zebrane plony i wspólnocie, która towarzyszy świętu dożynkowemu.

Wieniec - symbol pracy i tradycji
Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów dożynek w Łowiczu było rozstrzygnięcie konkursu na Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy Województwa Łódzkiego 2026.

Do rywalizacji stanęło pięć kół gospodyń wiejskich: z Sierżnik w gminie Chąśno, Zielkowic w gminie Łowicz, Bobrownik w gminie Nieborów, Klewkowa w gminie Łowicz oraz Jackowic w gminie Zduny. Każdy z wieńców był wyjątkową kompozycją, w której znalazły się symbole związane z pracą na roli, tradycją i lokalną kulturą. Za każdą z tych prac kryły się jednak przede wszystkim godziny pracy, zaangażowanie i pomysłowość mieszkańców.

Decyzją jury pierwsze miejsce i nagrodę w wysokości 2 tys. zł otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich w Zielkowicach. Pozostałe cztery koła, które wzięły udział w konkursie, otrzymały nagrody w wysokości 1,5 tys. zł każde.

O zwycięstwie zdecydowała m.in. wyjątkowa forma wieńca i jego staranne wykonanie. Jak podkreślają członkinie KGW w Zielkowicach, przygotowanie kompozycji wymagało wielu godzin pracy i cierpliwości.

- Nasz wieniec ma kształt korony żniwnej, zwieńczonej krzyżem. Jego podstawę stanowi okrąg z 12 ramionami, a w środku znajdują się kwiatowe koronki nawiązujące do naszych łowickich bielonek. Do jego wykonania wykorzystałyśmy przede wszystkim ziarna pszenicy i żyta, a także nasiona warzyw, soczewicę i groch. Każde ziarenko trzeba było odpowiednio przygotować i nawlec na miedziany drucik, dlatego praca nad wieńcem zajęła nam około miesiąca. To przede wszystkim nasze dziękczynienie za zebrane plony i podziękowanie Panu Bogu. Cieszymy się, że mimo trudnej pogody ziemia znów urodziła - mówi Danuta Mońka z Koła Gospodyń Wiejskich w Zielkowicach.

Smaki regionu na konkursowym stole
Dożynki z Województwem Łódzkim były także okazją do poznania kulinarnego dziedzictwa regionu. W konkursie „Najlepsze z regionu – smaki, tradycje i historie lokalnych społeczności” wzięło udział 18 kół gospodyń wiejskich. Uczestniczki przygotowały potrawy inspirowane tradycyjną kuchnią regionu, ale nie zabrakło również autorskich pomysłów i nowych interpretacji dobrze znanych smaków.

Pierwsze miejsce i nagrodę w wysokości 3 tys. zł zdobyło Koło Gospodyń Wiejskich Janowianki w Janowicach za „Kaczy żer z letnimi owocami i rejbakiem”.

- Nasza potrawa nazywa się kaczy żer z letnimi owocami i rejbakiem. Kaczy żer, czyli kolokwialnie mówiąc, po chłopsku jest to kacza wyżerka z piersi kaczki. Do tego podajemy rejbak, czyli łódzką babkę ziemniaczaną okraszoną boczkiem i cebulką, a całość uzupełniają owoce leśne – jeżyny z Puszczy Bolimowskiej. Mamy też gładziutki mus z jeżyn, który idealnie komponuje się z kaczką - mówi Monika Papiernik z KGW Janowianki w Janowicach.

Jury doceniło nie tylko smak potrawy, ale także pomysł na połączenie tradycyjnych składników. Dla członkiń koła gotowanie jest przede wszystkim pasją, ale także sposobem na rozwijanie swoich umiejętności i wspólne działanie.

Drugie miejsce i nagrodę w wysokości 2 tys. zł otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich Sierżniki w gminie Chąśno za „Świeżonkę z pieczonym wiejskim chlebem – smak Ziemi Łowickiej”.

- Przygotowałyśmy świeżonkę, czyli tradycyjne łowickie danie oraz pieczony chleb. Świeżonka to mięso duszone ze świeżego mięsa, z niewielką ilością przypraw, tylko solą i pieprzem. Dusimy różne rodzaje mięsa z cebulką. To bardzo prosta, tradycyjna potrawa, ale właśnie w tej prostocie tkwi jej smak - mówi Agnieszka Rutkowska, przewodnicząca KGW Sierżniki.

Trzecie miejsce i nagrodę w wysokości 1 tys. zł zdobyło Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich Trzy Stawy za „Knedele z truskawkami z zasmażaną kapustą z czipsiem z boczku”.

- Knedle z truskawkami podałyśmy na zasmażanej kapuście z czipsiem z boczku. To połączenie słodkiej truskawki z lekko kwaskową kapustą, a wszystko dopełnia chrupiący boczek. Dodaliśmy coś od siebie, żeby jeszcze podkręcić smak. Wyszło naprawdę rewelacyjnie - mówi Renata Krakowiak z Koła Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich Trzy Stawy.

Konkurs pokazał, że regionalna kuchnia nie musi oznaczać wyłącznie wiernego odtwarzania dawnych receptur. Tradycyjne składniki i smaki mogą być punktem wyjścia do tworzenia nowych dań, które jednocześnie zachowują związek z historią i kulinarnym dziedzictwem województwa łódzkiego.

Kulinarne prezentacje były również częścią „Księżackiego Jadła”, wydarzenia, które pozwoliło mieszkańcom i gościom jeszcze bliżej poznać smaki charakterystyczne dla Ziemi Łowickiej. Na stoiskach można było spróbować tradycyjnych potraw, regionalnych wypieków i produktów przygotowanych przez lokalne koła gospodyń wiejskich.

Częścią wydarzenia był również pokaz kulinarny Jakuba Steuermarka. Znany kucharz pokazał, jak regionalne produkty i tradycyjne smaki mogą stać się inspiracją dla współczesnej kuchni.

Wsparcie dla wsi i lokalnych społeczności
Święto plonów było także okazją do przypomnienia o działaniach samorządu województwa na rzecz mieszkańców terenów wiejskich. Wsparcie obejmuje m.in. sołectwa, koła gospodyń wiejskich, pszczelarzy i ochotnicze straże pożarne, a także inwestycje w infrastrukturę, drogi, rewitalizację czy rozwój turystyki.

- Jako Samorząd Województwa Łódzkiego chcemy Was wspierać. Chcemy wspólnie z Wami budować nasze województwo, bo to jest nasz wspólny dom. Od samego początku stawiamy na zrównoważony rozwój. Siłą regionu są nie tylko duże miasta, ale każda, nawet najmniejsza miejscowość. Dlatego w tym roku przeznaczyliśmy rekordowe 40 mln zł na wsparcie sołectw, najwięcej ze wszystkich 16 województw. To pieniądze na świetlice i przestrzenie, w których mieszkańcy mogą być razem – podkreślała marszałek Joanna Skrzydlewska.

Z tych środków korzysta również region łowicki. W tym roku na rozwój sołectw trafi tutaj ponad 2 mln zł, a od początku obecnej kadencji samorządu - ponad 5,5 mln zł. Pieniądze przeznaczane są m.in. na miejsca spotkań i integracji mieszkańców.

Samorząd województwa wspiera również projekty finansowane z funduszy europejskich, przeznaczane m.in. na rewitalizację, drogi, infrastrukturę turystyczną i inne inwestycje poprawiające jakość życia mieszkańców. Celem jest rozwój nowoczesnej i bezpiecznej wsi, która jednocześnie zachowuje swój charakter, tradycję i lokalną wspólnotę.

Od tradycji do muzycznej zabawy
Dożynkowy program w Łowiczu połączył tradycję, kulturę ludową i muzykę. Na mieszkańców oraz gości czekały stoiska z rękodziełem, regionalnymi produktami i przysmakami, a także atrakcje przygotowane z myślą o najmłodszych.

Po części oficjalnej przyszedł czas na muzyczną zabawę. Na scenie wystąpili AGBE, Piękni i Młodzi Dawida Narożnego, zespół Piersi oraz TEDE.

Tegoroczne Dożynki z Województwem Łódzkim były więc nie tylko podziękowaniem za plony i rolniczy trud, ale również okazją do wspólnego świętowania, spotkania i poznawania bogactwa regionalnej kultury. Łowicz po raz kolejny pokazał, że tradycja, kuchnia, muzyka i lokalna wspólnota mogą połączyć mieszkańców całego województwa.

bg.
zdjęcia: Tomasz Grala, Marcin Romanik