lodzkie.pl

Dwór ukryty pośród zieleni
Pośród zieleni starego parku, w niewielkiej Dąbrowie koło Jeżowa, stoi niezwykły dwór. Choć dziś mieści się w nim Dom Pomocy Społecznej, budynek wciąż zachwyca swoją architekturą i historią, która splata losy ziemiaństwa, wybitnych twórców polskiej architektury oraz ludzi potrzebujących opieki i wsparcia.

Rezydencja rodziny Sulikowskich
Dwór w Dąbrowie powstał w 1925 roku dla rodziny Sulikowskich, dawnych właścicieli majątku Popień. Folwark Dąbrowa należał do rozległych dóbr ziemskich ciągnących się między Jeżowem a Koluszkami i obejmował około 86 hektarów ziemi wraz z zabudowaniami. Na przełomie lat 20. majątek przejął Karol Sulikowski, inżynier chemik współpracujący z późniejszym prezydentem Ignacym Mościckim przy projektach przemysłu chemicznego.

Architekt z wielkiego nazwiska
Nowy właściciel postanowił wznieść reprezentacyjną siedzibę rodową. Do wykonania projektu zaproszono jednego z najbardziej cenionych architektów epoki Jana Koszczyca-Witkiewicza. Był on siostrzeńcem Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego i ojca słynnego Witkacego. Sam Koszczyc-Witkiewicz należał do grona najwybitniejszych architektów okresu międzywojennego. Projektował między innymi gmachy Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, a jego styl łączył modernizm z tradycją polskiego dworu i elementami Młodej Polski.

Architektura wpisana w krajobraz
Dwór w Dąbrowie miał być nowoczesną interpretacją klasycznej polskiej rezydencji ziemiańskiej. Charakterystyczna bryła budynku, dekoracyjne detale oraz harmonijne wpisanie obiektu w otaczający krajobraz świadczą o ogromnej dbałości o każdy szczegół projektu. Równie ważne było otoczenie dworu. Projekt parku i ogrodu przygotował warszawski architekt krajobrazu Adam Tański. Do dziś wokół budynku zachował się cenny starodrzew, który tworzy wyjątkowy klimat tego miejsca.

Dwór do dziś przyciąga uwagę swoją malowniczą sylwetką. Otoczony starymi drzewami, ukryty nieco z dala od głównych dróg, sprawia wrażenie miejsca zatrzymanego w czasie. Zachowały się charakterystyczne elementy architektoniczne inspirowane stylem dworkowym i Młodą Polską, dzięki którym budynek wyróżnia się na tle innych rezydencji regionu łódzkiego.

Wojna przerwała ambitne plany
Budowę rozpoczęto od wzniesienia tzw. czworaków dla służby. W jednym z nich tymczasowo zamieszkali właściciele majątku. Sam dwór jednak nigdy nie został ukończony zgodnie z pierwotnym zamysłem. Zbliżająca się wojna oraz problemy finansowe Karola Sulikowskiego przerwały inwestycję. Po II wojnie światowej budynek częściowo zdewastowano, a jego wnętrza wykorzystywano jako magazyny jednego z łódzkich przedsiębiorstw.

Nowe życie zabytkowego dworku
Nowy rozdział w historii obiektu rozpoczął się w marcu 1957 roku. Wtedy właśnie uruchomiono tam Dom Pomocy Społecznej. Początkowo placówka miała charakter koedukacyjny, jednak z czasem zmieniał się jej profil działalności. Obecnie DPS w Dąbrowie przeznaczony jest dla kobiet przewlekle psychicznie chorych oraz niepełnosprawnych intelektualnie.

Początki działalności domu były bardzo trudne. Pensjonariusze mieszkali w wieloosobowych salach, brakowało odpowiednich sanitariatów i zaplecza socjalnego. Dopiero pod koniec lat 80. rozpoczęto stopniową modernizację placówki. W 1997 roku oddano do użytku nowoczesny pawilon mieszkalno-socjalny, a rok później gruntowny remont przeszedł sam zabytkowy dwór. Dzięki temu udało się zachować historyczny charakter budynku, jednocześnie dostosowując go do potrzeb mieszkańców i personelu.

Kolejne remonty i wsparcie z budżetu województwa
To jednak nie koniec prac przy zabytkowym obiekcie. W tym roku Dom Pomocy Społecznej w Dąbrowie otrzymał 151 tysięcy złotych dofinansowania z budżetu Województwa Łódzkiego w ramach programu „Łódzkie dla zabytków”. Środki zostaną przeznaczone na wymianę kolejnych okien w zabytkowym dworku. Inwestycja ma nie tylko poprawić stan techniczny budynku, ale także pomóc w zachowaniu jego historycznego charakteru i architektonicznych detali na kolejne lata.

– Dom pomocy społecznej to budynek zabytkowy, wymagający wielu remontów. Od lat staramy się pozyskiwać środki na rewaloryzację obiektu i co roku udaje nam się wykonać kolejne prace – mówi Witold Wiśniewski, pracownik Domu Pomocy Społecznej w Dąbrowie. – Ostatnio były to prace konserwatorskie polegające na wymianie części okien w połaci dachowej oraz naprawie dachu pokrytego dachówką. Uzupełniono również wykonane z miedzi elementy odprowadzania wody. Teraz planowana jest wymiana kolejnych okien, już w części mieszkalnej budynku. To około 30 okien. Na ten cel pozyskaliśmy dofinansowanie z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego – dodaje.

Dom, terapia i codzienne życie
Choć dawny majątek ziemiański zmienił swoją funkcję, budynek nadal pozostaje miejscem codziennego życia. Dla mieszkanek Domu Pomocy Społecznej jest nie tylko zabytkiem, ale przede wszystkim domem, przestrzenią bezpieczeństwa, terapii i opieki. Obecnie placówka zapewnia miejsca dla 90 kobiet przewlekle psychicznie chorych i cały czas utrzymuje pełne obłożenie. Mieszkanki są w różnym wieku, od osób pełnoletnich po seniorki w późnej starości.

– Około 60 procent mieszkanek to osoby samodzielne, które nie wymagają stałej intensywnej opieki. Uczestniczą w różnych formach terapii zajęciowej – mówi Witold Wiśniewski. W DPS działają między innymi pracownie hafciarskie, techniczne, kulinarne oraz komputerowe. Mieszkanki przygotowują proste potrawy, pieką ciasta, rozwijają zainteresowania i uczestniczą w codziennych zajęciach terapeutycznych.

Kaplica otwarta dla mieszkańców
Szczególne miejsce w dworku zajmuje kaplica Matki Bożej Fatimskiej. W każdą niedzielę odprawiana jest tam msza święta, w której uczestniczą nie tylko mieszkańcy DPS-u, ale także lokalna społeczność.

Historia, która nadal trwa
Dwór w Dąbrowie pozostaje jednym z najbardziej interesujących przykładów architektury rezydencjonalnej okresu międzywojennego w województwie łódzkim. Choć jego historia nie potoczyła się zgodnie z pierwotnymi planami właścicieli, miejsce to nie utraciło swojego wyjątkowego charakteru.

W Dąbrowie historia nie została zamknięta w muzealnych salach ani opisana wyłącznie w archiwach. Nadal trwa, w odrestaurowywanych wnętrzach, codziennej pracy personelu i życiu mieszkańców domu pomocy społecznej. Zabytkowy dwór, który przed stu laty miał być symbolem ziemiańskich aspiracji, dziś stał się symbolem opieki, pamięci i odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo.

bg.
zdjęcia: Sebastian Sołtyszewski