lodzkie.pl

Od walki z rakiem przez ograniczenie skażenia owoców i warzyw, jakość miodów z Łódzkiego, po lokacje gry o przygodach Wiedźmina na zamku w Besiekierach. Szesnaścioro młodych naukowców odebrało nagrody za najlepsze rozprawy i prace tematycznie związane z województwem łódzkim.

Laureaci tegorocznej edycji prestiżowego konkursu zostali uhonorowani podczas gali w pięknych wnętrzach Muzeum Pałacu Herbsta w Łodzi.

- Łódzkie jest przestrzenią do inspiracji, do odkrywania i tworzenia, a państwa prace są tego najlepszym dowodem - mówiła do nagrodzonych Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego. - Pokazują potencjał województwa oraz państwa ogromne możliwości. Jesteśmy z was dumni. Budujecie otwarty, nowoczesny i przyjazny region. Serdecznie dziękuję, bo zdaję sobie sprawę, ile wysiłku, determinacji i czasu to kosztowało.

- Państwa prace są bardzo ciekawe i mam nadzieję, że przełożą się na realne rozwiązania wzbogacające życie mieszkańców województwa - dodała Małgorzata Grabarczyk, przewodniczące Sejmiku Województwa Łódzkiego.

Podczas gali samorząd województwa reprezentowali także Artur Ostrowski, członek Zarządu WŁ oraz Tomasz Karauda, radny Sejmiku WŁ.

Nagrody Marszałka Województwa Łódzkiego są przyznawane za rozprawy i prace naukowe tematycznie związane z naszym regionem lub promujące Łódzkie, ale także za takie, w których wyniki badań są użyteczne dla rozwoju regionu. To już 27. edycja konkursu. Dotychczas przyznano 279 nagród na łączną kwotę ponad 1,6 mln zł. W tym roku pula wynosiła 150 tys. zł.

Zgłosić można było prace obronione w 2025 roku, które nie były nagradzane w innych konkursach. Mogły to być prace habilitacyjne, cykle publikacji lub artykułów naukowych stanowiących podstawę nadania stopnia doktora habilitowanego, rozprawy doktorskie, prace dyplomowe: magisterskie, inżynierskie i licencjackie.

Tematyka? Prace musiały prezentować kulturę, historię, tradycję i tożsamość naszego regionu, dziedzictwo materialne i niematerialne, zasoby naturalne, walory turystyczne, aktywność społeczną, sylwetki mieszkańców, zagadnienia, które tworzyły i tworzą bogate oraz różnorodne oblicze regionu. Mogły to być także prace, które w sposób twórczy i inspirujący przedstawiają procesy społeczno-gospodarcze zachodzące w Łódzkiem, zawierające innowacyjne rozwiązania i badania dotyczące technologii, infrastruktury, transportu, gospodarki przestrzennej, ochrony zdrowia i środowiska, przyczyniające się do poprawy jakości życia mieszkańców i standardu usług publicznych.

Wpłynęło 60 prac obronionych na 8 uczelniach oraz w 2 instytutach badawczych. Komisja konkursowa, w której zasiadali przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego WŁ oraz sześciu łódzkich uczelni publicznych, oceniła wartość naukową prac, warsztat i metody badań, sposób przekazu, interdyscyplinarność, twórcze i pomysłowe spojrzenie na wybrany problem województwa łódzkiego, oddziaływanie społeczne, użyteczność wyników badań dla rozwoju społecznego, gospodarczego lub kulturalnego regionu. Liczyły się także walory praktyczne pozwalające przełożyć efekty pracy na rzecz ochrony dziedzictwa i wsparcia rozwoju województwa, oryginalność i innowacyjność tematu, nowatorstwo w podejściu do obranej tematyki, prekursorski charakter badań.

Nagrodzonych zostało 16 prac: 2 prace habilitacyjne – nagrody po 18 tys. zł, 2 rozprawy doktorskie – po 12 tys. zł, 6 prac magisterskich – po 9 tys. zł, 6 prac licencjackich i inżynierskich – po 6 tys. zł Pięć nagrodzonych prac pochodzi z Uniwersytetu Łódzkiego, cztery z Politechniki Łódzkiej, trzy z Akademii Sztuk Pięknych, dwie z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz po jednej z Akademii Muzycznej w Łodzi i Instytutu Ogrodnictwa Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach.

Magister Weronika Toruch z Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi została nagrodzona za pracę magisterską „Zmora zamku w Besiekierach - projekt lokacji do gry wideo z uniwersum Wiedźmina, inspirowanej zabytkiem województwa łódzkiego”.

- Zamek w Besiekierach to moim zdaniem najpiękniejszy zabytek zamkowy regionu, idealnie wpasował się w klimat tajemniczego Wiedźmina. Związane z nim legendy, o Białej Damie i zakładzie z diabłem, były doskonałą inspiracją. Pisanie tej pracy sprawiło mi ogromną przyjemność - mówiła nagrodzona autorka.

Magister inżynier Milena Rychlińska, absolwentka Instytutu Chemii Ogólnej i Ekologicznej, Politechniki Łódzkiej otrzymała nagrodę za pracę. „Ocena jakości miodów pochodzących z centralnej Polski”.

- To ciekawy temat, który porusza szereg aspektów. Moja praca koncentruje się na pozytywnych skutkach spożywania miodu, ale też na zagrożeniach z tym związanych. Piszę także o zawartości pierwiastków w różnych rodzajach miodu. Łódzkie ma bardzo dobre miody i produkuje ich dużo. Każdy na pewno znajdzie u nas miód dla siebie - opowiada Milena Rychlińska.

Lista nagrodzonych

Nagrody w kategorii prac habilitacyjnych oraz cykli powiązanych tematycznie publikacji lub artykułów naukowych, stanowiących podstawę nadania stopnia doktora habilitowanego

Beata Kowalska – Zakład Mikrobiologii i Ryzosfery, Instytut Ogrodnictwa - Państwowy Instytut Badawczy w Skierniewicach. „Ocena występowania skażeń mikrobiologicznych warzyw i owoców oraz opracowanie metod ich ograniczania”. Praca poświęcona problematyce bezpieczeństwa i jakości żywności pochodzenia roślinnego. W pracy oceniono stopień zanieczyszczeń mikrobiologicznych warzyw i owoców oraz opracowano metody ograniczania ich skażenia, bezpieczne dla człowieka i środowiska naturalnego.

Wojciech Ciszewski – Katedra Nauk Biomedycznych, Uniwersytet Medyczny w Łodzi. „Czynniki regulujące przemiany nabłonkowo- i śródbłonkowo-mezenchymalne
w stanach patologicznych”. Praca koncentruje się na procesach komórkowych prowadzących do przebudowy tkanek, włóknienia narządów, progresji chorób nowotworowych, przerzutowania oraz oporności na leczenie. Badania wskazują m.in. na możliwości ograniczania niekorzystnych przemian komórkowych oraz na potencjalne zastosowanie wybranych substancji w ograniczaniu włóknienia i cech inwazyjności komórek nowotworowych. Istotnym rezultatem badań było opracowanie polifenolowego ekstraktu z poprodukcyjnych wytłoków z nasion wiesiołka dziwnego, dla którego uzyskano patent Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej.

Nagrody w kategorii rozpraw doktorskich

Patrycja Grzyś – Katedra Geografii Regionalnej i Społecznej, Uniwersytet Łódzki. „Wpływ nieformalnych inicjatyw obywatelskich na kształtowanie przestrzeni miejskiej. Przykład Łodzi”. Przedmiotem badań były działania podejmowane przez nieformalne grupy mieszkańców Łodzi oraz ich wpływ na społeczne współtworzenie miasta. Zwieńczeniem badań jest autorski model teorii zmiany „Ku miastu tworzonemu wspólnie”, który może stanowić narzędzie wspierające projektowanie działań w zakresie partycypacji społecznej, rewitalizacji i wzmacniania kapitału społecznego.

Jarosław Borek – Instytut Rzeźby, Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego
w Łodzi. „Znaki Szczególne - Tożsame Formy Przestrzenne”. Praca poświęcona jest relacji między znakiem, przestrzenią, tożsamością miejsca i rzeźbą abstrakcyjną. Inspiracją dla badań i twórczości artystycznej autora stała się Łódź – jej industrialna architektura, przestrzeń miejska oraz dziedzictwo kulturowe.  W pracy rozwinięto autorską koncepcję „Znaków Szczególnych” i „Tożsamych Form Przestrzennych”. Szczególne znaczenie ma nawiązanie do tradycji łódzkiej awangardy, w tym twórczości Władysława Strzemińskiego i konstruktywizmu, oraz ukazanie ich aktualności w kontekście współczesnej sztuki i przestrzeni miejskiej.

Nagrody w kategorii prac magisterskich

Magdalena Magiera – Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, Uniwersytet Łódzki. „Zagospodarowanie osiedla mieszkaniowego im. Władysława Jagiełły w Łodzi”. Przeprowadzona analiza obejmuje m.in. zabudowę mieszkaniową, tereny handlowo-usługowe, zieleń i przestrzenie rekreacyjne, małą architekturę oraz wybrane elementy infrastruktury technicznej. Istotnym elementem opracowania jest uwzględnienie perspektywy mieszkańców, których opinie skonfrontowano z wynikami obserwacji i badań terenowych. Na tej podstawie wskazano mocne i słabe strony zagospodarowania osiedla oraz przedstawiono propozycje zmian odpowiadających potrzebom jego użytkowników.

Milena Rychlińska – Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej, Politechnika Łódzka. „Ocena jakości miodów pochodzących z centralnej Polski”. W badaniach oceniono parametry miodów oraz zawartość makro- i mikroelementów, a także pierwiastków toksycznych, w szczególności kadmu i ołowiu. Analiza pozwoliła określić potencjalne zagrożenia dla zdrowia konsumentów oraz zidentyfikować możliwe źródła obecności poszczególnych pierwiastków. Uzyskane wyniki wskazują na wysoką jakość badanych miodów i niski poziom zanieczyszczeń metalami ciężkimi, potwierdzając bezpieczeństwo analizowanych produktów.

Weronika Toruch – Instytut Architektury Wnętrz, Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. „Zmora Zamku w Besiekierach - projekt lokacji do gry wideo z uniwersum Wiedźmina, inspirowanej zabytkiem województwa łódzkiego”. Projekt łączy badania historyczne i archeologiczne z kreacją artystyczną oraz narracją osadzoną w świecie fantasy. Szczególną wartość stanowi wykorzystanie wiedzy o historii i przemianach architektonicznych obiektu, a także o późnogotyckim ubiorze i lokalnym dziedzictwie kulturowym, które zostały przełożone na atrakcyjną formę wizualną.

Karolina Witkowska – Instytut Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Łódzki. „Innowacje społeczno-ekologiczne w transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Studium przypadku regionu łódzkiego”. Celem pracy była identyfikacja innowacji społeczno-ekologicznych funkcjonujących w regionie łódzkim, analiza świadomości ekologicznej mieszkańców oraz ocena zachowań związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym. Istotnym walorem jest część empiryczna oparta na badaniu ankietowym mieszkańców regionu łódzkiego, które pozwoliło określić poziom ich świadomości ekologicznej, częstotliwość podejmowania zachowań cyrkularnych oraz czynniki sprzyjające
i ograniczające korzystanie z dostępnych rozwiązań.

Gabriela Graboń – Katedra Instrumentów Smyczkowych, Akademia Muzyczna
im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi. „Rola transkrypcji w repertuarze altowiolowym na przykładzie wybranych dzieł kompozytorów łódzkich - Grażyny Bacewicz, Jerzego Bauera i Zdzisława Szostaka”. Autorka analizuje twórczość Jerzego Bauera, Grażyny Bacewicz i Zdzisława Szostaka – kompozytorów bezpośrednio związanych z Łodzią – porównując wybrane wersje skrzypcowe i altówkowe ich dzieł oraz wskazując wynikające z tego wyzwania wykonawcze. Nie ogranicza się do przedstawienia sylwetek twórców, lecz podejmuje pogłębioną analizę ich utworów, osadzając je jednocześnie w szerszym kontekście rozwoju kultury muzycznej Łodzi.

Oliwia Ciałkowska – Instytut Architektury i Urbanistyki, Politechnika Łódzka. „Adaptacja zabudowy z okresu PRL na tle rewitalizacji kwartału osiedla Teofilów-Wielkopolska w Łodzi”. Praca łączy ochronę dziedzictwa architektonicznego okresu PRL z ideą zrównoważonego rozwoju i adaptacji istniejącej zabudowy do współczesnych potrzeb. Przedmiotem projektu jest przebudowa i nadbudowa dawnego Domu Handlowego „Świt” w Łodzi, z przeznaczeniem na Ekologiczne Centrum Edukacyjne. Koncepcja została osadzona w szerszym projekcie rewitalizacji kwartału na osiedlu Teofilów-Wielkopolska, obejmującym m.in. reaktywację kina „Adria”, wprowadzenie zielonej infrastruktury oraz rozbudowę przychodni o dom dziennego pobytu. Istotnym elementem projektu jest zachowanie charakteru powojennego modernizmu przy jednoczesnym zastosowaniu rozwiązań ekologicznych.

Nagrody w kategorii prac inżynierskich i licencjackich

Paweł Nowicki – Katedra Gerontologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Praca licencjacka „Wiedza i postawy rodziców dzieci w wieku szkolnym na temat szczepień oraz analiza stanu wyszczepienia przeciwko odrze i krztuścowi na przykładzie miasta Radomsko w środkowej Polsce”. Badanie przeprowadzone w 2025 roku wśród 459 rodziców dzieci w wieku 6–11 lat z Radomska pozwoliło ocenić poziom wiedzy na temat obowiązkowych szczepień oraz czynniki wpływające na decyzje dotyczące ich realizacji. Wyniki wskazały na wysoki ogólny poziom świadomości, przy jednoczesnych istotnych brakach w znajomości kalendarza szczepień. Wykazano również zależność między poziomem wiedzy i wykształceniem rodziców a realizacją szczepień.

Marta Smarzyk – Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej, Politechnika Łódzka. Praca inżynierska „Analiza próbek gleby i roślinności w okolicach składowisk odpadów na terenie województwa łódzkiego w celu identyfikacji możliwego zakresu ich oddziaływania”. Praca dotyczy wpływu składowisk odpadów na środowisko na terenie dawnych Zakładów Przemysłu Barwników „Boruta” w Zgierzu. Celem badań była ocena zawartości wybranych pierwiastków w glebie, wodzie i roślinności.

Nadia Sauter – Instytut Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Łódzki. Praca licencjacka „Tożsamość sąsiedztwa w obliczu gentryfikacji. Przykład łódzkich Bałut”. Celem badań było określenie stopnia utożsamiania się mieszkańców gentryfikowanego sąsiedztwa na Bałutach z miejscem zamieszkania oraz wskazanie różnic między osobami mieszkającymi tam od wielu lat a nowymi mieszkańcami. Badanie ankietowe wykazało, że ogólny poziom identyfikacji z sąsiedztwem jest niski, przy czym różni się w zależności od stażu zamieszkania. Najsilniej tożsamość mieszkańców przejawia się w wymiarze geograficznym.

Marcelina Lewicka – Instytut Biżuterii, Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. Praca licencjacka „Komunikowanie Się - Komunikacja niewerbalna w śladach po codziennym życiu człowieka”. Praca podejmuje temat komunikowania się poprzez niewerbalne ślady obecności człowieka w przestrzeni miasta. Inspiracją stała się Łódź - codzienne otoczenie autorki, miejsca opuszczone i relikty przeszłości, takie jak uchylone okna, balkony, fragmenty ścian czy pozostawione przedmioty. Obserwując te ślady, autorka podejmuje próbę symbolicznego dialogu z osobami, które niegdyś zamieszkiwały dane miejsca, oraz z ich historiami. Efektem pracy jest kolekcja sześciu brosz, z których każda inspirowana jest innym przykładem kontaktu z człowiekiem zaobserwowanym w przestrzeni Łodzi. Do ich wykonania wykorzystano m.in. fragmenty drewna, dywanu i kafli znalezione w miejscach zniszczonych lub opuszczonych budynków.

Maria Król – Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Łódzki. Praca licencjacka „Przekształcenia w łódzkim Pałacu Scheiblerów po II wojnie światowej. Wyzwania związane z koegzystencją historii i współczesnej funkcji muzealnej”. Praca dotyczy przekształceń XIX-wiecznego Pałacu Scheiblerów w Łodzi i jego adaptacji na potrzeby Muzeum Kinematografii. Obiekt został przedstawiony w szerokim kontekście historii i rozwoju miasta, z uwzględnieniem znaczenia rodziny Scheiblerów dla przemysłowego dziedzictwa Łodzi oraz współczesnej tożsamości „filmowej Łodzi”. Praca wskazuje, że odpowiednia adaptacja obiektu umożliwiła zachowanie cennego dziedzictwa dla kolejnych pokoleń, a jednocześnie stworzyła przestrzeń dla rozwoju ważnej instytucji kultury.

Bartosz Kuśmierczyk – Instytut Inżynierii Środowiska i Instalacji Budowlanych, Politechnika Łódzka. Praca inżynierska „Projekt komunikacji obsługującej Port Lotniczy im. Wł. Reymonta w Łodzi. Poszukiwanie możliwości wsparcia rozwoju lotniska w regionie łódzkim”. Analizie poddano uwarunkowania przestrzenne, funkcjonalne, środowiskowe i kulturowe związane z obecnością lotniska, a także powiązania drogowe i szynowe. Z wykorzystaniem narzędzi GIS oceniono potencjalny obszar, z którego lotnisko może pozyskiwać pasażerów, oraz uwarunkowania wpływające na jego wykorzystanie. Na podstawie przeprowadzonych analiz opracowano ideową koncepcję układu komunikacyjnego, której celem jest poprawa dostępności lotniska i optymalizacja podróży pasażerów z regionu łódzkiego.

aa/fot. mt