lodzkie.pl

Gdzie w Łodzi są płaszczka, paragraf, kalafior? Gdzie trzeba się udać, aby dotrzeć na Dziki Zachód, do Kanady lub Pianinka? Pomoże w tym mapa Cyfrowego Archiwum Łodzian Miastograf, na którą trafiają nieoficjalne nazwy miejsc w Łodzi. To projekt naukowców z Uniwersytetu Łódzkiego realizowany wraz z Uniwersytetem w Zagrzebiu.

Punktem wyjścia jest wydana przez Uniwersytet Łódzki publikacja naukowa „Nieoficjalne nazewnictwo miejskie Łodzi. Słownik”  dr Justyny Groblińskiej z Wydziału Filologicznego UŁ. Autorka tej książki zebrała nazwy, których próżno szukać w oficjalnych przewodnikach. Przykłady? Paragraf, czyli budynek Wydziału Prawa i Administracji UŁ zbudowany na planie znaku paragrafu. Szklany Dom, czyli siedziba Wydziału Filologicznego UŁ. Kalafior (na zdjęciu) to z kolei przypominająca kwiat kalafiora fontanna stojąca na terenie między Wydziałem Zarządzania a Biblioteką Uniwersytetu Łódzkiego. Nieopodal stoi Płaszczka. Tak nazywany jest w Łodzi budynek Dworca Łódź Fabryczna, bo jego dach kształtem przypomina płaszczkę. Stajnia Jednorożców na przystanku tramwajowym Piotrkowska Centrum, gdzie tęczowe kolory wiaty kojarzą się z kolorowym światem tych mitycznych stworzeń. Wuzetka? W łódzkim języku miejskim to odcinek trasy W-Z łączącej wschodnią część miasta z zachodnią. Dziki Zachód to z kolei krańcówka przy skrzyżowaniu alei Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego z ulicą Księdza Jerzego Popiełuszki. Kanada to teren u zbiegu ulic Kusocińskiego i Popiełuszki otaczający tutejszą krańcówkę autobusową. Nazywany tak prawdopodobnie ze względu na znajdujący się w latach 80. w pobliżu krańcówki sklep Kanada, który słynął z dobrego jak na tamte czasy zaopatrzenia.

Słownik przygotowany przez dr Justynę Groblińską (na zdjęciu) zawiera setki takich nieoficjalnych, potocznych nazw. Teraz trafiają one - wraz z wyjaśnieniami i fotografiami - na mapę Cyfrowego Archiwum Łodzian Miastograf (www.mistograf.pl). Pracuje nad tym zespół badaczek i badaczy oraz osób studiujących na Uniwersytecie Łódzkim i Uniwersytecie w Zagrzebiu, a także ekspertki i eksperci Stowarzyszenia Topografie. Pracami kieruje autorka słownika, a projekt nazwany „Nieoficjalna mapa Łodzi”  jest realizowany w ramach platformy Science Hub UniLodz. Socjolożki z Zagrzebia, innego postindustrialnego miasta z Europejskiej Sieci Uniwersytetów, do której należy UŁ, mają za zadanie poddać analizie nieoficjalną mapę miejską z perspektywy swoich specjalizacji naukowych. Członkowie zespołu mają nadzieję, że dzięki mapie uda się wypromować wiedzę o nieoficjalnym nazewnictwie miejskim Łodzi, a także o pozostałych częściach Cyfrowego Archiwum Łodzian. Projekt ma też między innymi zwiększyć zainteresowanie mieszkańców własnym miastem oraz przyciągnąć uwagę przyjezdnych, dla których Łódź stanie się miejscem wartym odwiedzenia i poznania.

Co już znajdziemy na mapie? Na przykład ulicę… Samobójczą, czyli tak naprawdę gruntową, dziurawą ul. Helską. Pianinko, czyli część osiedla szeregowców przy ulicy Kwarcowej i części ulicy Ołowianej. Stojące tu domy są wąskie, mają jedynie 4 metry szerokości, a jednocześnie wysokie, dlatego przypominają kształtem klawisze pianina. Zielony Szpital, czyli siedzibę Centrum Kliniczno-Dydaktycznego przy ul. Pomorskiej 251 mieszczącą się w niebieskim, ale do niedawna zielonym, widocznym z daleka budynku. Zielone Osiedle to z kolei część Osiedla Widzew-Wschód z pomalowanymi na zielono blokami. A Majerka to Pole Majerowskie przy ulicy Biegunowej, czyli teren, który dawniej należał do Ludwika Meyera. Na mapie są już też Zgierów, czyli ulica Zgierska, Wierzba, czyli ulica Wierzbowa, ulica Strzelczyka, ba tak w latach 1951–1994 nazywała się obecna ulica Senatorska, ulica 22 Lipca, bo od lat 40. do roku 1990 taką nazwę nosiła obecna ulica 6 Sierpnia.

aa/Fot. Miastograf.pl, Uni.Lodz.pl