Dodaj do ulubionych    Wyślij link znajomemu
Nawigacja: Strona główna >  Unia Europejska > ??? NavText ???	Wersja do druku

Unia Europejska - informacje ogólne

INSTYTUCJE WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ

• Parlament Europejski
• Rada Unii Europejskiej
• Komisja Europejska
• Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich
• Trybunał Obrachunkowy
• Komitet Społeczno-Ekonomiczny
• Komitet Regionów
• Rada Europejska
• Ważniejsze daty z historii Unii Europejskiej

PARLAMENT EUROPEJSKI jest demokratycznym forum i organem kontroli politycznej Wspólnot Europejskich uczestniczącym również w procesie legislacyjnym. Od czerwca 1979 roku jest wybierany w wyborach powszechnych. Liczy obecnie 626 posłów wybieranych na pięć lat. 99 pochodzi z Niemiec, po 87 z Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii, 64 z Hiszpanii, 31 z Holandii, po 25 z Belgii, Grecji i Portugalii, 22 ze Szwecji, 21 z Austrii, po 16 z Danii i Finlandii, 15 z Irlandii i 6 z Luksemburga. W związku z poszerzeniem Unii liczba posłów przyszłego Parlamentu została ograniczona Traktatem Amsterdamskim do 700. Sesje Parlamentu odbywają się w Strasburgu natomiast 20 komisji przygotowujących te sesje oraz grupy polityczne zbierają się w Brukseli. Siedzibą Sekretariatu Generalnego jest Luksemburg. Parlament wraz z Radą pełnią funkcję legislacyjną. Parlament uczestniczy w opracowywaniu dyrektyw i rozporządzeń wspólnotowych wydając opinie na temat propozycji Komisji Europejskiej, która powinna je zmieniać zgodnie z sugestiami Parlamentu.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ to główny ośrodek decyzyjny UE skupiający ministrów piętnastu krajów członkowskich. Rada uchwala akty prawne: rozporządzenia, dyrektywy, postanowienia. Dysponuje władzą quasi-ustawodawczą, którą dzieli się z Parlamentem Europejskim. Wraz z Parlamentem sprawuje kontrolę nad budżetem. Uchwala również układy międzynarodowe wynegocjowane przez Komisję. Rada zapewnia koordynację polityki gospodarczej państw członkowskich Unii Europejskiej. Liczba głosów przypadająca poszczególnym państwom przedstawia się w następujący sposób: Niemcy, Francja, Włoch i Wielka Brytania po - 10; Hiszpania - 8; Belgia, Grecja, Holandia i Portugalia - po 5, Austria i Szwecja - po 4; Dania, Irlandia, i Finlandia - po 3; Luksemburg - 2.

KOMISJA EUROPEJSKA jest jednym z kluczowych organów wspólnotowego systemu instytucjonalnego. W następstwie Traktatu o fuzji Władz Wykonawczych, który wszedł w życie 1 lipca 1967 roku, Komisja stała się organizmem wspólnym dla trzech Wspólnot: EWWiS, EWG oraz Euroatomu. Od 5 stycznia 1995 roku w skład wchodzi 20 członków. Po dwóch z Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch i Hiszpanii, oraz po jednym z pozostałych krajów piętnastki. Są mianowani na pięć lat za wspólną zgodą państw członkowskich. Przewodniczący Komisji desygnowany jest za wspólną zgodą rządów państw członkowskich i musi uzyskać aprobatę Parlamentu Europejskiego. Prace Komisji Europejskiej odbywają się w odrębnych departamentach tworzących Dyrekcję Generalną, wyspecjalizowanych we wdrażaniu wspólnych strategii politycznych i w ogólnym zarządzaniu administracyjnym. Należą do nich:

• Stosunki zagraniczne w Europie i nowych państwach niepodległych, wspólna polityka zagraniczna i polityka bezpieczeństwa oraz misje zagraniczne.
• Przemysł.
• Zatrudnienie, stosunki przemysłowe i sprawy socjalne.
• Rolnictwo.
• Transport.
• Informacja, komunikacja, kultura, usługi audiowizualne.
• Ochrona środowiska, ochrona przed skażeniami oraz ochrona obywateli.
• Badania i rozwój nauki.
• Telekomunikacja, rynek informacji oraz praktyczne zastosowanie badań naukowych.
• Rybołówstwo.
• Polityka regionalna i spójność.
• Energia.
• Oświata i szkolenie młodzieży.
• Polityka przedsiębiorczości, dystrybucja, turystyka i spółdzielczość.
• Polityka konsumencka i ochrona zdrowia konsumentów.

Komisja jest całkowicie niezależna finansowo i może wypełniać swe prerogatywy w całkowitej niezawisłości.

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH z siedzibą w Luksemburgu składa się z piętnastu sędziów, którzy są desygnowani przez rządy państw członkowskich, za wspólną zgodą, na sześcioletnią kadencję. Mają zagwarantowaną niezawisłość. Rolą Trybunału jest zapewnienie poszanowania prawa według interpretacji i realizacji traktatów. Może stwierdzać uchybienie obowiązków któregoś z państw członkowskich przypadających na mocy traktatów, sprawdzać legalność aktów poszczególnych instytucji a nawet je anulować. Jest jedyną instytucją kompetentną do rozstrzygania, na prośbę jurysdykcji państwowych, sporów o interpretację Traktatów, ważności i interpretacji aktów prawnych wydawanych przez poszczególne instytucje. Traktat Amsterdamski zezwala Trybunałowi na zadeklarowanie swych kompetencji co do weryfikowania czy akty wspólnotowe respektują prawa fundamentalne. Rozszerza kompetencje w dziedzinie wolności i bezpieczeństwa osób.

TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY został utworzony na mocy Traktatu z 22 lipca 1975 roku i składa się z piętnastu członków desygnowanych na sześć lat przez państwa członkowskie jednomyślnie i po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Sprawdza legalność przychodów i rozchodów Wspólnoty oraz sposób zarządzania finansami. Jego działalność znajduje wyraz w publikowaniu rocznego raportu sporządzanego po zamknięciu każdego roku budżetowego. Traktat o Unii podpisany w Maastricht podnosi Trybunał Obrachunkowy do rangi piątej instytucji Wspólnoty. Traktat Amsterdamski przyznaje mu prawo odwoływania się do Trybunału Sprawiedliwości dla obrony swoich prerogatyw i rozszerza jego uprawnienia kontrolne na fundusze zarządzane przez organizmy zewnętrzne.

KOMITET SPOŁECZNO-EKONOMICZNY wspomaga Radę i Komisję w sprawach dotyczących Wspólnot Europejskich i Euroatomu. W jego skład wchodzi 222 członków odpowiadających za poszczególne dziedziny życia społecznego i gospodarczego. Rada i Komisja muszą się z nim konsultować przed podjęciem wielu decyzji. Komitet może też wydawać opinie z własnej inicjatywy. Pozwala na czynne jednoczenie środowisk zawodowych i związków w procesie rozwoju Wspólnoty.

KOMITET REGIONÓW został powołany do życia Traktatem o Unii. Składa się z 222 przedstawicieli społeczności regionalnych i lokalnych mianowanych przez Radę na podstawie propozycji państw członkowskich. Kadencja trwa cztery lata. Rada i Komisja konsultują się z nim w wypadkach przewidzianych w Traktacie. Może wydawać opinie z własnej inicjatywy. Traktat Amsterdamski rozszerza dziedziny, w których można konsultować się z komitetami: społeczno-ekonomicznym i regionów, poprzez Parlament Europejski.

RADA EUROPEJSKA jest instytucją Unii Europejskiej. Jej powstanie jest wynikiem, wprowadzonych od 1974 roku, regularnych spotkań głów państw Wspólnoty Europejskiej. Ta praktyka została ustanowiona w Jednolitym Akcie Europejskim z 1987 roku. Rada gromadzi się przynajmniej dwa razy w roku a w jej skład wchodzi również przewodniczący Komisji. Na posiedzeniu każdej Rady Europejskiej występuje również przewodniczący Parlamentu Europejskiego. Ideą całego przedsięwzięcia było nadanie regularnej formy szczytom zwoływanym od 1961 roku z inicjatywy któregoś z państw członkowskich. Debaty w większości dotyczyły problemów EWG. Traktat z Maastricht uznał rolę Rady Europejskiej jako centrum, z którego wychodzą najważniejsze impulsy do najważniejszych inicjatyw politycznych Unii, oraz organu rozstrzygającego sporne kwestie, których nie rozwiązano na forum Rady Unii Europejskiej. Rada zajmuje się również aktualnymi problemami międzynarodowymi poprzez wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa.

Ważniejsze daty z historii Unii Europejskiej